Хятадын эрдэмтэд нүүрсээр ажилладаг, нүүрстөрөгчийн давхар исэл (CO₂) ялгаруулалтыг онолын хувьд бүрэн арилгадаг шинэ төрлийн түлшний эс бүтээснээ зарлалаа. Энэхүү дэвшил нь дулааны цахилгаан станцуудын ирээдүйн загварт томоохон өөрчлөлт авчрах боломжтой гэж үзэж байна.
Уламжлалт нүүрсээр эрчим хүч үйлдвэрлэх арга нь өндөр нүүрстөрөгчийн ул мөртэй бөгөөд их хэмжээний агаарын бохирдол үүсгэдэг. Харин сүүлийн 10 жилд Парисын хэлэлцээр дэлхий нийтийн зөвшилцөл болж, улс орнууд нүүрстөрөгчийн саармаг байдалд хүрэх зорилт тавьснаар цэвэр, өндөр үр ашигтай технологи хөгжүүлэх шаардлага нэмэгдсэн.
Шэнзэний Их сургуулийн судлаачид “тэг нүүрстөрөгчийн ялгаруулалттай нүүрсний түлшний эс” (ZC-DCFC) хэмээх шинэ системийг боловсруулсан байна.
Технологийн зарчим
Энэхүү систем нь уламжлалт байдлаар нүүрс шатааж уур гарган турбин эргүүлэх аргаас өөрөөр ажилладаг. Үүний оронд нүүрсийг нунтаглан, хатааж, тусгай боловсруулалт хийсний дараа түлшний эсийн анодын камерт оруулдаг.
Катод хэсэгт хүчилтөрөгч нийлүүлснээр анод дахь нүүрс нь оксид мембранаар дамжин электрохимийн исэлдэлд орно. Энэ урвалаас нүүрстөрөгчийн давхар исэл (CO₂) үүсэх боловч тухайн систем дотор нь баригдаж, дахин боловсруулагдан синтез хий зэрэг үнэ цэнтэй химийн түүхий эд болж хувирдаг.
Судлаачдын мэдээлснээр уг эсийн эрчим хүчний үр ашиг 40 хүртэл хувьд хүрэх боломжтой аж.
Давуу тал
Шинэ судалгаа Energy Reviews сэтгүүлд нийтлэгдсэн бөгөөд:
Мөн уг системийг олон эсийг давхарлан “stack” хэлбэрээр өргөтгөх боломжтой гэж үзэж байна.
Ирээдүйн хэрэглээ
Судлаачдын үзэж буйгаар ZC-DCFC нь нүүрсийг бараг тэг ялгаруулалттайгаар ашиглах шинэ гарц нээж, уламжлалт чулуужсан түлшийг “цэвэр эрчим хүчний эх үүсвэр” болгон хувиргах боломжтой.
Дэлхий даяар гүехэн нүүрсний нөөц хурдан шавхагдаж, олборлолт 2000 метрээс гүн давхаргад шилжиж буй нөхцөлд энэхүү технологийг гүний орчинд шууд эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах боломжтой гэж санал болгожээ.
Цаашдын судалгаагаар энэ технологийг бодит эрчим хүчний салбарт хэрэгжүүлэх хамгийн тохиромжтой нөхцөл, хэрэглээг тодорхойлох шаардлагатай гэж эрдэмтэд онцолж байна.
