Японы Ерөнхий сайд Санаэ Такаичи энэ сарын сүүлээр АНУ-д хийх айлчлалынхаа үеэр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамптай уулзах боломжийг эрэлхийлж байна. Тэрбээр Хятадтай холбоотой асуудлаар санал бодлоо солилцож, мөн АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтын өмнө Токио, Вашингтоны ойр харилцааг харуулахыг зорьж байгаа ажээ.
Гэвч энэ алхам нь Токио, Вашингтоны хооронд Олон улсын эрүүгийн шүүх (ICC) болон Японы төсвийн бодлого зэрэг асуудлаар санал зөрөлдөөн гарсан үетэй зэрэгцэж байна.
Япон улс есдүгээр сарын 24-нд болохоор товлосон АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтыг “маш их сонирхож” ажиглана гэж Японы Засгийн газрын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Минору Кихара даваа гарагт хэвлэлийн бага хурлын үеэр мэдэгджээ.
Тэрбээр “Бид Япон, АНУ-ын удирдагчид болон Гадаад хэргийн сайд нарын түвшний харилцааг оролцуулан бүх түвшинд нягт уялдаа холбоотой ажилласаар байх болно” гэжээ.
Такаичи, Трамп нар НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейд үг хэлнэ
Такаичи есдүгээр сарын 22-нд НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн ерөнхий хэлэлцүүлэгт анх удаа үг хэлэхээр төлөвлөжээ.
Трамп мөн тухайн өдөр, Такаичигаас өмнө үг хэлэх хуваарьтай байгаа аж.
Япон, Хятадын харилцаа сүүлийн үед муудсан. Үүнд Тайванийн асуудлаар онцгой нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд Япон улс хэрхэн хандах талаар Такаичи парламентын үеэр хэлсэн мэдэгдлийг Бээжин эрс эсэргүүцсэн явдал нөлөөлжээ. Харин Трамп арваннэгдүгээр сард болох АНУ-ын завсрын сонгуулийн өмнө Хятадын удирдагч Ши Жиньпинтэй хийх хэлэлцээгээрээ эдийн засгийн ашиг олж авахыг зорьж байна.
Ийм нөхцөлд Японы Ерөнхий сайд АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтаас өмнө Хятадтай холбоотой Японы байр суурийг Трампт ойлгуулах шаардлагатай гэж үзэж байгаа ажээ.
Токио Трамптай уулзах хүсэлт гаргажээ
Японы Засгийн газрын эх сурвалжийн мэдээлснээр Токио Трамптай уулзах хүсэлт гаргасан байна.
Эх сурвалж “Богинохон ярилцах боломж байсан ч бид агуулгатай, чухал асуудлаар хэлэлцэж чадна” гэжээ. Гэхдээ хоёр улсын хооронд санал зөрөлдөөнтэй асуудлууд байгаа учраас уулзалт хийх эсэх талаар Японы талд ч болгоомжлол ч бий.
Олон улсын эрүүгийн шүүхийн асуудал Токио-Вашингтоны харилцаанд сэв суулгасан. Тодруулбал, АНУ Олон улсын эрүүгийн шүүхийн Ерөнхийлөгч Томоко Аканэд хориг арга хэмжээ авсан нь Японы Засгийн газрыг хүнд байдалд оруулжээ. Аканэ нь Японы иргэн юм.
Япон улс хууль дээдлэх зарчмыг онцолдог хэдий ч Такаичи АНУ-ын шийдвэрийг шууд шүүмжлэхээс зайлсхийж байна. Харин Вашингтон бүр Олон улсын эрүүгийн шүүхийг татан буулгах чиглэлээр арга хэмжээ авах боломжийг хэлэлцэж байгаа аж.
Төсвийн бодлогоор ч санал зөрөлдөөнтэй байна
Мөн АНУ Японы Засгийн газарт Такаичигийн баримталдаг “идэвхтэй боловч хариуцлагатай төсвийн бодлого”-оо эргэн харахыг уриалжээ. Учир нь Японд зээлийн хүү өсөх нь АНУ-ын эдийн засагт сөргөөр нөлөөлж болзошгүй гэсэн болгоомжлол Вашингтонд бий.
Японы Засгийн газрын нэг эх сурвалж “Санал зөрөлдөөн үүсгэж болзошгүй уулзалт хийхээс илүү одоохондоо уулзалгүй байсан нь дээр байж болох юм” гэж үзжээ.
Тэрбээр мөн “АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтын дараа энэ асуудлаар Трамптай утсаар ярьж, байр суурийг нь сонсох нь илүү чухал” гэж хэлсэн байна.
Жилийн эцэс хүртэл уулзах боломжтой
Зарим Японы албан тушаалтны үзэж буйгаар Такаичи, Трамп нарын уулзах боломж зөвхөн энэ удаагийн АНУ-ын айлчлалаар хязгаарлагдахгүй.
Жилийн эцэс хүртэл болох олон улсын хэд хэдэн дээд хэмжээний уулзалт, тэр дундаа арваннэгдүгээр сард болох АСЕАН-тай холбоотой дээд хэмжээний уулзалт нь хоёр улсын удирдагчдад шууд яриа хэлэлцээ хийх боломж олгож магадгүй байна.
Ингэснээр Такаичигийн хувьд гол зорилго нь АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтаас өмнө Японы Хятад, Тайванийн талаарх байр суурийг Трампт хүргэх явдал боловч, хоёр талын хооронд үүссэн ICC болон эдийн засгийн бодлогын зөрүү нь нүүр тулсан уулзалтыг зохион байгуулахад хүндрэл учруулж болзошгүй юм.
