Зөвлөлтийн болон Оросын театрын нэрт найруулагч, жүжигчин Юрий Петрович Любимов 1917 оны энэ өдөр Ярославль хотод төржээ. Тэрээр Москвагийн Вахтанговын театрын дэргэдэх Щукины театрын сургуульд суралцаж, улмаар тус театрт жүжигчнээр ажиллаж байсан бөгөөд 1959 онд найруулагчийн анхны бүтээлээ тавьжээ.
1964 онд Таганка театрын уран сайхны удирдагчаар ажиллаж эхэлснээр Зөвлөлтийн театрын хэл найруулга, тайзны илэрхийллийн шинэ үеийг тодорхойлсон найруулагчдын нэг болсон байна. Түүний найруулгууд жүжиг, хөгжим, яруу найраг, хөдөлгөөн, гэрэл, тайзны минималист шийдлийг нэгтгэж, сонгодог зохиолыг тухайн үеийн үзэгчдэд шинээр мэдрүүлэхийг эрмэлздэг байв.
СЫЧУАНИЙ САЙН ХҮН
Бертольт Брехтийн “Сычуаний сайн хүн” жүжгийг Юрий Любимов 1964 онд Таганка театрт найруулан тавьсан нь найруулагчийн хувьд тус театрын түүхэнд үлдээсэн анхны томоохон бүтээлүүдийн нэг болсон юм.
Брехтийн энэхүү бүтээлд бурхадын даалгавраар сайн хүнийг хайж буй үйл явдлаар дамжуулан ядуурал, шударга ёс, хүний ёс суртахуун, нийгмийн тогтолцооны зөрчлийг хөнддөг. Любимов жүжгийн үйл явдлыг зөвхөн уламжлалт драмын хэлбэрээр үзүүлэхээс татгалзаж, Брехтийн “эпик театр”-ын зарчимд тулгуурлан үзэгчийг үйл явдлын идэвхгүй ажиглагч бус, өөрөө эргэцүүлэн бодогч болгохыг зорьжээ. Түүний найруулгад жүжигчдийн хөдөлгөөн, дуу хөгжим, тайзны илэрхийлэл чухал үүрэгтэй байв.
ГАМЛЕТ
Шекспирийн “Гамлет” жүжгийг Любимов 1971 онд Таганка театрын тайзнаа тавьж, гол дүрд Владимир Высоцкий тоглосон нь XX зууны Оросын театрын хамгийн дуулиантай тайзны бүтээлүүдийн нэг болсон. Найруулагч Эльсинорын ордныг уламжлалт байдлаар бүтээхийн оронд тайзны орон зайг маш энгийн, бэлгэдлийн шинжтэй шийдлээр ашигласан бөгөөд Давид Боровский тайзны зураглалыг бүтээжээ.
Высоцкий Гамлетын дүрийг хааны ордны холын үеийн ханхүү гэхээс илүү өөрийн цаг үеийн оюун санааны зөрчилтэй хүн болгон харуулсан нь жүжгийн шинэ тайлбарын үндэс болсон байна. Хар өнгийн хувцас, энгийн тайз, хөгжим болон жүжигчдийн хөдөлгөөн нь Любимовын найруулгын гол илэрхийлэл болжээ.
МАСТЕР БА МАРГАРИТА
Михаил Булгаковын “Мастер ба Маргарита” романыг Любимов 1977 онд Таганка театрын тайзнаа тавьсан бөгөөд уг бүтээл нь тус романы дэлхийн анхны тайзны хувилбар хэмээн албан ёсны эх сурвалжид тэмдэглэгддэг.
Романы олон давхар үйл явдал, Москва болон эртний Иерусалимын зэрэгцээ өрнөх түүх, шашин-философийн санааг тайзан дээр буулгах нь асар төвөгтэй байсан ч Любимов үүнийг минималист сценографи, жүжигчдийн хөдөлгөөн, хөгжим, гэрэл болон бэлгэдлийн дүрслэлээр шийджээ.
Тайзны зураач Давид Боровский өмнөх жүжгүүдийн зарим эдлэл, шийдлийг дахин ашиглаж олон давхар орон зай бүтээсэн нь Таганкагийн театрын өвөрмөц илэрхийллийн нэг хэсэг болсон байна. Жишээлбэл, “Гамлет”-ын хөшгийг уг жүжгийн тайзны шийдэлд дахин ашигласан байдаг.
“Мастер ба Маргарита” Таганка театрын хамгийн ихээр алдаршсан бүтээлүүдийн нэг болж, олон жилийн турш тус театрын уран сайхны бэлгэ тэмдэг хэвээр үлджээ. Любимов романыг зөвхөн Мастер, Маргарита, Воландын тухай өгүүлэмж болгон хязгаарлаагүй бөгөөд эрх чөлөө, үнэн, айдас, эрх мэдэл, уран бүтээлчийн хувь тавилан зэрэг санааг тайзны хэлээр холбон өгүүлсэн байна.
ГЭМ ЗЭМ
Фёдор Достоевскийн “Гэм зэм” романыг Любимов 1979 онд Таганка театрын тайзнаа найруулсан. Раскольниковын гэмт хэрэг үйлдэхээс эхлээд гэмшил, ёс суртахууны сонголт, өөрийгөө танин мэдэх хүртэлх дотоод тэмцлийг өгүүлдэг энэхүү бүтээл Любимовын хүний сэтгэл зүйн нарийн хөдөлгөөнийг тайзны хэлээр илэрхийлэх эрмэлзэлтэй нийцэж байв.
Найруулагч Достоевскийн зохиолыг бүхэлд нь хуулбарлахын оронд гол дүрийн оюун санааны зөрчил, гэм буруу, айдас, шийдвэрийн асуудлыг төвд нь тавьжээ. Ийнхүү роман тайзан дээр зөвхөн гэмт хэргийн тухай өгүүлэмж бус хүний ёс суртахууны хариуцлагын тухай драм болон хувирдаг.
