Израилийн Ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху Ерөнхийлөгч Дональд Трампын Газын зурвастай холбоотой төлөвлөгөөг няцаасан гэдгээ мэдэгдэж, Палестины ХАМАС бүлэглэл зэвсгээ бүрэн хураах хүртэл Израилийн цэргийг Газын зурвасаас гаргахгүй хэмээн мэдэгдлээ. Энэ нь бүс нутгийн олон чиглэлд хурцадмал байдлыг намжаах улам бүр төвөгтэй болж буй хүчин чармайлтад нэмэлт саад учруулж болзошгүй байна.
“Израил 15 заалттай баримт бичгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй” гэж Нетаньяху ням гарагт болсон Засгийн газрын хуралдааны үеэр хэлсэн байна. Израилийн арми “ХАМАС бодитоор зэвсгээ хураах хүртэл ямар ч байдлаар цэргээ татахгүй... мөн манай цэргүүд болон иргэдэд учирч буй аюул заналыг таслан зогсоосоор байх болно” гэж Нетаньяху мэдэгдэв. Тэрээр энэ асуудлаар “Америкчуудтай ярилцаж байгаа” гэдгээ нэмж хэлжээ.
Мөн цааш нь “Тэдэнд тодорхой санаанууд бий. Тэдгээрийн зарим нь бидэнд хүлээн зөвшөөрөгдөхүйц, зарим нь хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй. Ийм асуудал дээр бид байр сууриа хатуу хамгаалж чадна гэдгээ мэднэ” гэж Нетаньяху мэдэгдлээ.
Цагаан ордон одоогоор энэ мэдэгдэлд хариу өгөөгүй байна.
ХАМАС ням гарагийн орой Telegram сувгаар мэдэгдэл нийтэлж, төлөвлөгөөг бүрэн хэрэгжүүлэх үүрэг амлалтаа хэвээр хадгалж байгаагаа мэдэгдсэн. Палестины зэвсэгт бүлэглэл ХАМАС зуучлагчид болон батлан даагч улс орнуудыг “хүлээсэн үүрэг хариуцлагаа хэрэгжүүлж”, үйл явцыг замаас нь гаргаж болзошгүй “аливаа зөрчил, зөрчлийг” таслан зогсоохыг уриалжээ.
Израил болон ХАМАС-ын хооронд өнгөрсөн аравдугаар сард тохиролцсон гэх “гал зогсоох” хэлэлцээр хэрэгжиж байгаа ч Израилийн арми Газын зурвасын нутаг дэвсгэр даяар бараг өдөр бүр хүний амь нас хохироосон цохилт үйлдсээр байна.
Трамп долдугаар сарын 30-нд ХАМАС болон Газын зурвас дахь бусад бүх зэвсэгт бүлэглэлийг “бүрэн зэвсэггүй болгох”-ыг багтаасан “түүхэн” тохиролцоог зарлаж үүнийгээ “урт хугацааны энх тайван, аюулгүй байдлыг хангах чиглэлд хийсэн асар том алхам” хэмээн нэрлэсэн юм.
Уг тохиролцоог АНУ тэргүүлдэг Энх тайвны зөвлөл санаачилсан бөгөөд 2026 оны хоёрдугаар сард байгуулагдсан тус байгууллагад Израил болон Арабын хэд хэдэн улс зэрэг 40 орчим улс багтдаг ч Палестины төлөөлөгч оролцоогүй аж. Трамп тус зөвлөлийн насан туршийн даргаар томилогдсон юм.
Нетаньяху ням гарагт Засгийн газрын хуралдаанд үг хэлэхдээ “Намайг Ерөнхий сайд байх хугацаанд Палестин улс бий болохгүй” хэмээн мэдэгдэж, Израил АНУ-ын дэмжсэн төлөвлөгөөг дагаж мөрдөхгүй гэдгээ онцоллоо.
Тэрээр Израилийн шаардаж буй зүйл нь “хуурамч бус, бодит зэвсэг хураалт”. Үүний хүрээнд хөнгөн зэвсэг хүртэл бүх зэвсгийг устгах ёстой гэж мэдэгдэв.
Харин 15 заалттай төлөвлөгөөнд эхний шатанд ХАМАС-ын хүнд зэвсэглэл, цэргийн үйлдвэрлэлийн байгууламжууд, зэвсгийн агуулахууд болон тус бүлэглэлийн өргөн хүрээтэй хонгилын сүлжээг голлон анхаарахаар тусгасан байна.
Вашингтон хотноос мэдээлсэн Al Jazeera-ийн сурвалжлагч Пэтти Калхун Нетаньяху Трамптай “маш аюултай тоглоом” тоглож байна гэж дүгнэжээ. Түүний хэлснээр АНУ-д Израилийн нэр хүнд улам бүр буурч байгаа төдийгүй Ардчилсан нам “Палестины талд улам хүчтэй шилжиж” байгаа гэв. Түүнчлэн Трамп “Израильтай харилцаагаа таслах цаг болсон” гэж үзэх шийдвэр гаргаж болох ч ингэвэл АНУ дахь Израилийн “хамгийн тууштай холбоотон” гэгддэг Бүгд найрамдах намын олон гишүүн ч түүнийг дагах магадлалтай гэжээ.
ХАМАС болон Израил өнгөрсөн аравдугаар сард нэр төдий гал зогсоох хэлэлцээр байгуулснаас хойш Израил уг тохиролцоог мөрдөнө гэдэгт шинжээчид эргэлзсээр ирсэн. Учир нь Израилийн хүчнийхэн Газын зурваст цохилт өгсөөр, олон зуун хүний аминд хүрсэн байна.
Палестины Wafa агентлагийн мэдээлснээр ням гарагт Хан-Юнис хотын Аль-Нажжар дүүрэгт Израилийн армийн буудлагын улмаас дор хаяж нэг хүүхэд шархаджээ.
Газын Эрүүл мэндийн яамны мэдээлснээр өнгөрсөн оны аравдугаар сарын дунд үеэс эхэлсэн гэх “гал зогсоох” хугацаанд дор хаяж 1258 хүн амиа алдаж, 4139 хүн шархадсан бол нурангиас 800 гаруй хүний цогцос гаргажээ.
2023 оны аравдугаар сараас хойш Газын зурваст амиа алдсан хүний нийт тоо 73 386, шархадсан хүний тоо 174 250-д хүрээд байна.
Эзлэгдсэн Баруун эрэгт Израилийн арми болон суурьшигчдын халдлага үргэлжилж байна
Израилийн хүчнийхэн болон еврей суурьшигчид эзлэгдсэн Баруун эргийн нутаг дэвсгэр даяар бараг өдөр бүр халдлага үйлдсээр байна. Энэ нь Израилийн бүх нийтийн сонгуульд гурван сар хүрэхгүй хугацаа үлдээд байгаа үед Нетаньяхугийн нам суурьшигчдын дэмжлэгийг авахыг эрмэлзэж буйтай зэрэгцэж буй.
Wafa агентлагийн мэдээлснээр Израилийн цэргүүд Наблус мужийн хэд хэдэн тосгон болон Бетлехемийн зүүн хэсгийн олон хотод нэвтэрч, олон айлын гэрийг нэгжиж, эд хөрөнгийг сүйтгэжээ.
Al Jazeera-ийн газар дээрх сурвалжлагчдын мэдээлснээр Израилийн суурьшигчид болон цэргүүд Тубас, аль-Мугайир, Масафер Ятта болон Вади аль-Рахим зэрэг газруудад халдлага үйлдэж, мөн тариалангийн талбайг сүйтгэжээ.
Израилийн цагдаагийн хамгаалалт дор Израилийн мөргөлчид эзлэгдсэн Зүүн Иерусалим дахь Аль-Акса сүмийн цогцолбор руу нэвтэрсэн байна. Исламын шашны гурав дахь хамгийн ариун газар болох уг цогцолбор нь лалын шашны уламжлалд зөнч Мухаммед тэнгэрт хальсан газар гэдэг. Мөн иудаизмын шашны хамгийн ариун газар бөгөөд эртний Иерусалимын сүм байрлаж байсан Ариун сүмийн уул хэмээн еврейчүүд нэрлэдэг.
Цэргийн хамгаалалттай Израилийн суурьшигчдын нэг хэсэг Рамаллахын баруун хэсэгт орших Бейт-Ур ат-Тахта хотод нэвтэрсэн бол өөр нэг хэсэг нь Рамаллахын хойд хэсэгт орших Жалжулия тосгоны захын аль-Батин бүсэд нэгэн зэрэг нэвтэрсэн гэж Wafa мэдээлжээ.
Израилийн суурьшигчид Рамаллах болон аль-Бирех мужийн хэд хэдэн газарт дайралт хийсэн байна. Мөн Бетлехемийн ойролцоох Палестины өмч хөрөнгө рүү халдаж, Наблусын баруун хэсэгт орших Дейр Шараф тосгонд чидун моддыг тайрч, усны савнуудыг эвджээ.
Израилийн цэргийн хамгаалалт дор байсан суурьшигчид Рамаллахын зүүн хойд хэсгийн аль-Мугайирт Палестины тариаланчид руу халдсан гэх мэдээлэл ч бий.
Израилийн сайд нар болон парламентын гишүүд Женины баруун өмнөд хэсэгт орших Аррабех хотод Эмек Дотан нэртэй шинэ суурьшлын бүс байгуулах арга хэмжээнд оролцсон байна. Уг суурьшлын бүсийг олон улсын эрх зүйн үүднээс хууль бус гэж үздэг.
