Иран хамгийн сүүлийн энхийн саналд нь АНУ-аас хариу ирүүлсэн талаар тус улсын төртэй холбоотой хэвлэлүүд мэдээлжээ.
Ираны Гадаад хэргийн яамны хэвлэлийн төлөөлөгчийн хэлснээр, Пакистанаар дамжуулан хүргүүлсэн уг хариуг одоогоор судалж байгаа талаар Тасним агентлаг мэдээлсэн байна.
АНУ албан ёсоор Техранд хариу өгснөө батлаагүй байна. Гэвч Ерөнхийлөгч Дональд Трамп ням гарагт Израилийн Kan News-т өгсөн ярилцлагадаа уг саналыг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэж мэдэгдсэн тухай мэдээлэл бий.
Ираны төрийн хэвлэлүүдийн мэдээлснээр, Техраны 14 зүйл бүхий энхийн төлөвлөгөөнд АНУ-ыг Ираны хил орчмоос цэргээ татах, Ираны боомтуудыг бүсэлсэн тэнгисийн хоригийг зогсоох, мөн бүх дайсагналыг, үүнд Израилийн Ливанд явуулж буй довтолгоог бүрэн зогсоохыг шаардсан байна.
Мөн хоёр улс 30 хоногийн дотор хэлэлцээрт хүрэхийг санал болгожээ.
Түүнчлэн одоогийн гал зогсоох хэлэлцээрийг сунгахын оронд дайныг бүрэн дуусгахад анхаарахыг уриалсан байна.
Ираны Гадаад хэргийн яамны төлөөлөгч Эсмаэль Багаеи “Энэ шатанд бид цөмийн хэлэлцээ хийхгүй” гэж мэдэгдсэн нь Вашингтоны тавьж буй гол шаардлагын нэг юм.
Иран улс цөмийн зэвсэг бүтээх зорилгогүй, зөвхөн энхийн зориулалттай хөтөлбөр хэрэгжүүлж байна гэж удаа дараа мэдэгдэж ирсэн ч одоогоор зэвсэггүй улсуудаас хамгийн өндөр буюу зэвсгийн түвшинд дөхсөн хэмжээнд уран баяжуулсан ганц улс хэвээр байгаа юм.
Ням гарагт Трамп АНУ Ормузын хоолойд саатсан хөлөг онгоцуудад тусална гэж мэдэгдсэн.
“Иран, Ойрхи Дорнод болон АНУ-ын ашиг сонирхлын үүднээс бид эдгээр орнуудад хөлөг онгоцнуудыг аюулгүй гаргах чиглэлээр тусална гэж хэлсэн. Ингэснээр тэд бизнесээ саадгүй үргэлжлүүлэх боломжтой болно” гэж тэр олон нийтийн сүлжээнд бичжээ.
Тэрээр “Project Freedom” гэж нэрлэсэн уг ажиллагаагаа өнөөдрөөс эхэлнэ гэж мэдэгдсэн бөгөөд хэрэв саад учруулбал “хатуу арга хэмжээ авна” гэж анхааруулсан байна.
Иран хоёрдугаар сараас эхэлсэн дайнаас хойш Ормузын хоолойн хөдөлгөөнийг эрс хязгаарласан. Харин АНУ Ираны боомтуудад тэнгисийн хориг тавьсан хэвээр байна.
Бямба гарагт Трамп АНУ Ираны энхийн саналыг хүлээн авсан гэдгийг баталсан юм.
Тэрээр Truth Social-д “Иран бидэнд илгээсэн төлөвлөгөөг удахгүй судална. Гэхдээ сүүлийн 47 жилд хүн төрөлхтөн болон дэлхийд учруулсан үйлдлийнхээ төлөө хангалттай төлөөс төлөөгүй тул хүлээн зөвшөөрөхөд хэцүү” гэж бичжээ.
Мөн Флорида мужийн Палм Бич хотод сэтгүүлчдэд “гэрээний ерөнхий санааг сонссон, одоо нарийвчилсан текстийг авна” гэж хэлсэн байна. Гэхдээ Ираны доторх бай руу цэргийн цохилт дахин өгөх боломжийг үгүйсгээгүй аж.
Трамп мөн АНУ мөргөлдөөнөөс бүрэн гарах бодолгүй байгаагаа илэрхийлж, “бид явахгүй” гэж мэдэгдсэн.
Ираны төрийн хэвлэлүүд Техраны энхийн санал нь АНУ-ын өмнө дэвшүүлсэн есөн зүйл бүхий төлөвлөгөөний хариу бөгөөд уг төлөвлөгөөнд хоёр сарын гал зогсоох санал багтсан гэж мэдээлжээ.
Трамп баасан гарагт АНУ-ын Конгрессын гишүүдэд илгээсэн захидалдаа, дөрөвдүгээр сарын 8-нд гал зогсоох хэлэлцээр хэрэгжсэн тул дайн “зогссон” гэж үзэж байгаа учир хууль тогтоох байгууллагын зөвшөөрлийн хугацааг баримтлах шаардлагагүй гэж мэдэгдсэн байна.
Хуулийн дагуу АНУ-ын ерөнхийлөгч цэргийн ажиллагааны талаар мэдэгдсэнээс хойш 60 хоногийн дотор Конгрессоос зөвшөөрөл авах ёстой бөгөөд эс бөгөөс ажиллагааг зогсоох шаардлагатай. Өнгөрсөн баасан гараг нь Трампын гуравдугаар сарын 2-нд Конгресст мэдэгдэл хүргүүлснээс хойших 60 дахь өдөр байсан.
Трамп мөн “Иран хэзээ ч цөмийн зэвсэгтэй байж болохгүй” гэсэн байр сууриа дахин илэрхийлжээ.
АНУ-д зарим хууль тогтоогчид, тэр дундаа Бүгд Найрамдах намын гишүүд ч энэхүү дайны өртөг өндөр, зорилго тодорхойгүй байгаад шүүмжлэлтэй хандаж эхэлсэн байна.
Миссури мужаас сонгогдсон сенатор Жош Хоули засгийн газрыг цэргээ татаж эхлэхийг уриалж, дайныг үргэлжлүүлэхэд Конгрессын зөвшөөрөл шаардлагатай гэж мэдэгдсэн.
“Би үүнийг үргэлжлүүлэхийг хүсэхгүй байна. Би үүнийг дуусгахыг хүсэж байна” гэж тэр хэлжээ.
Аляска мужаас сонгогдсон сенатор Лиза Мурковски мөн ажиллагааны үр дүнд эргэлзэж буйгаа илэрхийлээд “Засгийн газар хэлэлцээ үргэлжилж байна гэж хэлж байгаа ч газар дээрх нөхцөл байдал болон Тегеранаас гарч буй мэдэгдлүүд өөр зүйлийг харуулж байна” гэж тэр хэлжээ.
“Гэхдээ АНУ хэт хурдан, бэлтгэлгүйгээр ухарвал Ираны чухал чадавхууд хэвээр үлдэх эрсдэлтэй. Би ийм эрсдэлийг хүлээж авахгүй” гэж нэмж мэдэгдсэн байна.
