АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Пит Хегсет Иран дахь “чухал байгууламжууд”-д цохилт өгөхөө баталж, уг ажиллагааг байнгын гал зогсоох хэлэлцээний нэг хэсэг хэмээн тайлбарлажээ.
Хэгсет лхагва гарагт Флорида мужийн Тампа хот дахь Нэгдсэн улсын төв коммандын төв байрнаас гарч явахдаа сэтгүүлчдэд мэдээлэл өгсөн байна. Нэгдсэн улсын төв комманд нь Ойрхи Дорнод болон Азийн зарим бүс дэх АНУ-ын цэргийн ажиллагааг хариуцдаг байгууллага юм.
Түүний мэдэгдэл нь Бүгд Найрамдах намын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын өмнө нь хэлсэн “Иран хэлэлцээг хэт удаашруулсны төлөөсөө төлөх ёстой” гэсэн анхааруулгыг давтсан өнгө аястай байв.
“Нэгдсэн улсын төв комманд өнөө орой завгүй байх болно. Учир нь Ерөнхийлөгч Трамп Ираныг хүчтэй цохино гэж хэлсэн, бид ч тэгэх болно” гэж Хегсет хэлжээ.
Тэрээр Нэгдсэн улсын төв коммандын командлагч адмирал Брэдли Күүпертэй хамт тухайн шөнийн довтолгооны төлөвлөгөөг саяхан хянаж үзсэнээ мэдэгдсэн байна. “Өнөө орой болох цохилтууд хүчтэй, ойлгомжтой байх болно. Хэрэв маргааш орой ч үргэлжлэх шаардлагатай бол мөн адил хүчтэй, ойлгомжтой байна.”
Хегсетийн мэдэгдлийн дараа Нэгдсэн улсын төв комманд олон нийтийн сүлжээнд мэдэгдэл нийтэлж, АНУ-ын Зүүн эргийн цагаар 17:15 (GMT 21:00)-д “өөрийгөө хамгаалах нэмэлт цохилтууд” эхэлснийг зарлав.
“Эдгээр цохилт нь Ираны үндэслэлгүй, басхүү тасралтгүй түрэмгий үйлдлийн хариу юм” гэж Нэгдсэн улсын төв комманд мэдэгджээ.
Үүний дараахан Ираны төрийн мэдээллийн агентлаг IRNA нь Бандар Аббас, Күэшм, Горган, Хенгам орчимд дэлбэрэлт болсон тухай мэдээлсэн байна. Мөн Фрас мужид агаарын довтолгооноос хамгаалах системүүдийг ажиллуулжээ.
Энэ нь АНУ Иранд хоёр дахь өдөр дараалан цохилт өгч буй тохиолдол болж байгаа бөгөөд дөрөвдүгээр сарын 8-нд байгуулсан эмзэг гал зогсоох тохиролцоонд сэв суулгаж байна.
АНУ болон Израил өмнө нь Ираныг цөмийн зэвсэгтэй болохоос сэргийлэхийн тулд довтолгоо шаардлагатай байсан гэж мэдэгдэж ирсэн ч Техран цөмийн зэвсэг бүтээх зорилго байхгүй гэдгээ удаа дараа мэдэгдсэн юм.
Гэвч дайны шалтгааны талаар Трампын засаг захиргаа хэд хэдэн өөр тайлбар өгч байжээ.
Нэгэн үед АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио Израилын ажиллагаа болох гэж байгааг мэдэж байсан тул урьдчилан арга хэмжээ авсан гэж хэлсэн ч хожим тэр мэдэгдлээсээ ухарсан байна.
Хегсет лхагва гарагт харин Ираны хэлэлцээ хийх арга барилд дургүйцсэнээс довтолгоо болж байна гэж тайлбарлав. “Ерөнхийлөгч Трампын хэлснээр тэд гэрээгээр тоглож, цаг хожих гэж оролдож байна. Харин үүний оронд Ираны чухал байгууламжууд дээр АНУ-аас бөмбөг унах болно” гэж тэр хэлжээ.
Энэ долоо хоногийн хурцадмал байдал даваа гарагийн шөнө AH-64 Apache нисдэг тэрэг Ормузын хоолой орчимд сүйрснээс эхэлсэн байна.
Трамп мягмар гарагт уг сүйрэлд Ираныг буруутгаж, АНУ “хариу арга хэмжээ авах шаардлагатай болсон” гэж мэдэгджээ.
Хегсет АНУ бүрэн хэмжээний дайнд эргэн оролцохыг хүсэхгүй байгаа гэж мэдэгдсэн ч цохилтуудыг хэлэлцээг урагшлуулах хэрэгсэл гэж тайлбарлав. “Бид ямар нэгэн зүйлийг дахин эхлүүлэхийг хүссэндээ биш, харин Батлан хамгаалах яам Ерөнхийлөгч Трампын хүсэж буй хэлэлцээрийг байгуулах нөхцөлийг бүрдүүлэхэд бэлэн байгаа учраас ингэж байна” гэжээ.
Талууд Ираны цөмийн хөтөлбөрийн ирээдүй болон хориг арга хэмжээг цуцлах эсэх зэрэг асуудлаар санал зөрөлдсөөр байгаа юм.
Трамп өмнө нь Ираны гүүр болон эрчим хүчний дэд бүтцэд цохилт өгөхөөр сүрдүүлж байсан төдийгүй нэг удаа АНУ-ын довтолгооны үр дүнд “бүхэл бүтэн иргэншил сүйрч магадгүй” гэж мэдэгдсэн.
Энэ нь хүний эрхийн байгууллагуудын санаа зовнилыг төрүүлж иргэний дэд бүтцийг санаатай онилох нь дайны гэмт хэрэгт тооцогдож болзошгүйг анхааруулж байв.
Сэтгүүлчид энэ талаар Хегсетээс асуухад “Хэрэв гүүр, цахилгаан эрчим хүчний дэд бүтэц рүү цохилт өгвөл энэ нь дайны гэмт хэрэг болохгүй гэж үү?” гэсэн асуулт тавьжээ.
Хегсет уг асуултыг няцааж, АНУ-ын армийн зорилгыг буруу ойлгуулж байна гэж хариулсан боловч тухайн шөнийн довтолгоонд иргэний дэд бүтэц онилогдох эсэх талаар зүйл хэлээгүй байна.
Олон улс төрийн ажиглагчид Хегсетийн үгийг улс төрийн зорилгод хүрэхийн тулд цэргийн хүч хэрэглэх бодлогод эргэн шилжиж буй шинж тэмдэг гэж үзжээ.
Хегсетийн хэлсэн хамгийн анхаарал татсан үг нь “Хэрэв бид бөмбөгөөр хэлэлцээ хийх шаардлагатай бол бөмбөгөөр хэлэлцээ хийнэ” байв.
