Их Британийн иргэн хоёр хүнийг Хонконгийн өмнөөс тагнуул хийсэн хэрэгт Лондоны шүүх буруутай гэж үзлээ. Тэд Их Британид амьдарч буй ардчиллыг дэмжигч Хонконгийн идэвхтнүүдийг онилсон байжээ.
65 настай Чун Бю “Билл” Юэн, Их Британийн Цагаачлалын албанд ажилладаг 40 настай Чи Люн “Питер” Вай нарыг 2023 оны 12 сараас 2024 оны 5 сар хүртэлх хугацаанд хяналт тандалт хийж, гадаадын тагнуулын байгууллагад тусалсан хэрэгт буруутай гэж үзэв.
Хятад болон Их Британийн давхар иргэншилтэй тэд өөрсдөд нь тулгасан хэргийг няцаасан байна. Харин Лондон дахь Хятадын Элчин сайдын яам Их Британийг тэдний эсрэг зохиомол хэрэг үүсгэсэн гэж буруутгажээ.
Орон нутгийн хэвлэлүүдийн мэдээлснээр тэд Их Британид Хятадын төлөө тагнуул хийсэн хэрэгт ял сонссон анхны хүмүүс болж магадгүй юм. Вай болон Юэн нарт дараа нь ял онооно. Тэдний үйлдсэн хэрэг 14 хүртэл жилийн хорих ял сонсох эрсдэлтэй.
Лондон дахь Олд Бэйли шүүхийн тангарагтны бүрэлдэхүүн Хонконгийн эрх баригчдын нэрийн өмнөөс Английн хойд хэсэгт амьдардаг, залилангийн хэрэгт буруутгагдсан эмэгтэйн гэрт хууль бусаар нэвтрэх оролдлого хийсэн гэх “гадаадын нөлөөллийн ажиллагаа” гэсэн өөр нэг зүйл анги дээр шийдвэрт хүрч чадаагүй байна.
Хятад–Их Британийн харилцаа хурцадмал хэвээр
2019 онд Хонконгт болсон заримдаа хүчирхийлэл дагуулсан ардчиллын төлөөх жагсаал цуглааны дараах үндэсний аюулгүй байдлын хатуу арга хэмжээнээс хойш Их Британи болон Хятадын харилцаа хурцадмал болсон юм.
Кейр Стармер энэ оны нэгдүгээр сард Хятадад айлчилсан ч тагнуулын ажиллагаатай холбоотой давтагдсан буруутгалд хоёр талын харилцааг сайжруулах оролдлогод саад болж байна.
Шүүхийн шийдвэрийн дараа Их Британийн аюулгүй байдлын сайд Дэн Жарвис мэдэгдэхдээ Их Британи Хятадыг хариуцлага хүлээлгэж, британичуудын аюулгүй байдалд эрсдэл учруулах аливаа үйлдлийг эсэргүүцсээр байх болно гэжээ.
Мөн Хятадын Элчин сайдыг дуудаж “Ийм үйл ажиллагаа Их Британийн нутаг дэвсгэр дээр хэзээ ч хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй гэдгийг тодорхой хэлнэ” хэмээн нэмж хэлсэн байна.
Прокурор Дункан Аткинсон тангарагтнуудад хандан Юэн болон Вай нарыг Хонконгийн Засаг захиргааны онцгой бүс, цаашлаад Хятадын төлөө “сүүдрийн цагдаагийн ажиллагаа” явуулах даалгавартай байсан гэж мэдүүлжээ.
Юэн нь Хонконгийн цагдаагийн тэтгэвэрт гарсан офицер бөгөөд Лондон дахь Хонконгийн Эдийн засаг, худалдааны төлөөлөгчийн газарт ажиллаж байжээ. Харин Вай нь цагаачлалын албанд ажиллахаас гадна Лондон хотын цагдаагийн газарт сайн дурын офицер байжээ.
Вайг мөн Цагаачлалын албан дахь ажлаа ашиглан Дотоод хэргийн яамны мэдээллийн сангаас гадаадын иргэдийн мэдээлэлд хууль бусаар нэвтэрсэн хэрэгт буруутай гэж үзсэн байна.
Прокурорын мэдээлснээр тэдний ажиллагаанд Их Британид амьдардаг идэвхтнүүдийг тагнах ажил багтсан бөгөөд үүнд Хонконгийн засгийн газраас байршил эсвэл баривчлахад хүргэх мэдээлэл өгсөн хүнд 1 сая хонконг долларын шагнал зарласан идэвхтэн Натан Лов ч багтжээ.
Юэн, Вай болон бусад хүмүүсийн хоорондын мессежүүдэд идэвхтнүүдийг “жоомнууд” гэж нэрлэн онилох төлөвлөгөө ярилцаж, Британийн улс төрийн зүтгэлтнүүдийг ч тагнаж байсан нь илэрсэн байна.
Онилогдсон идэвхтнүүдийн нэг Финн Лау “Олон жилийн турш Их Британи дахь Хонконгийн диаспора айдастай амьдарсан. Өнөөдрийн ял энэ айдас хий хоосон хардлага биш байсныг баталлаа” гэж мэдэгджээ.
Мөн адил хэрэгт буруутгагдсан гурав дахь хүн болох 37 настай, Их Британийн хуучин тэнгисийн явган цэрэг Мэттью Трикетт хэрэг үүсгэгдсэний дараахан нас барсан байдалтай олдсон байна. Тэрээр цагаачлалын ажилтан болон хувийн мөрдөгчөөр ажиллаж байсан түүний үхлийг сэжигтэй гэж үзээгүй аж.
Өнгөрсөн арваннэгдүгээр сард Их Британийн дотоодын тагнуулын байгууллага MI5 Хятадын агентууд Вестминстер дэх үйл ажиллагаанд нөлөөлөх, мэдээлэл цуглуулахыг оролдож байна гэж парламентын гишүүдэд анхааруулж байв.
Юэн болон Вай нарын шүүх хурал гуравдугаар сард эхэлсэн өдөр Британийн цагдаа Хятадын гадаад тагнуулын албанд тусалсан байж болзошгүй гурван хүнийг баривчилсан бөгөөд тэдний дунд парламентын одоогийн гишүүний хамтрагч байсан гэж мэдэгджээ.
Их Британи энэ оны нэгдүгээр сард Хятадын Европ дахь хамгийн том Элчин сайдын яамыг Лондонд байгуулах төлөвлөгөөг зөвшөөрсөн нь аюулгүй байдлын эрсдлээс илүү эдийн засгийн харилцааг чухалчиллаа гэж шүүмжлэл дагуулсан байна. Гэхдээ Британийн аюулгүй байдлын албаныхан эдгээр эрсдлийг бууруулах боломжтой гэж мэдэгджээ.
