Трампын засаг захиргаа Техранд үзүүлэх дарамт шахалтаа нэмэгдүүлэх кампанит ажлын хүрээнд мягмар гарагт Ираны агаарын тээврийн салбарын эсрэг өргөн хүрээтэй арга хэмжээ авчээ.
Шинэ хориг арга хэмжээ нь Ираны 27 агаарын тээврийн компани, мөн 2011 оноос хойш хоригт байгаа Mahan Air компанид үйлчилгээ үзүүлсэн гэж буруутгагдсан есөн үйлчилгээ үзүүлэгч, борлуулалтын төлөөлөгчид рүү чиглэж байна.
Ираны хувийн агаарын тээврийн компани Mahan Air-ийг Ираны Исламын хувьсгалт гвардийн корпус (IRGC)-д чухал дэмжлэг үзүүлдэг гэж АНУ буруутгадаг.
Мягмар гарагт хоригт орсон үйлчилгээ үзүүлэгч болон борлуулалтын төлөөлөгчид Турк, Малайз, Казахстан, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс зэрэг оронд үйл ажиллагаа явуулдаг байна.
“Эдгээр улс, нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулж буй байгууллагуудад бид хэсэг хугацааны турш анхааруулж ирсэн. Одоо тэдгээр операторуудыг барууны санхүүгийн системээс үндсэндээ бүрэн таслах чиглэлд шууд шилжиж байна” гэж АНУ-ын Сангийн яамны албан тушаалтан мягмар гарагт мэдэгджээ.
Энэ нь Mahan Air-ийг дэмжсэн гэж үзсэн гадаадын улс орнууд дахь байгууллагуудын эсрэг АНУ-аас авч буй анхны арга хэмжээ биш юм.
Ираны агаарын тээврийн салбартай холбоотой зөвшөөрлүүдийг цуцална
Үүнээс гадна АНУ-ын Сангийн яам агаарын тээвэртэй холбоотой бүх зөвшөөрлийг үндсэндээ цуцалж байгаа гэж албан тушаалтан мэдэгдэв.
Тодруулбал,
Гэхдээ аюулгүй байдал болон онцгой нөхцөлтэй холбоотой ийм зөвшөөрлийг тохиолдол бүрээр нь авч үзэж болохыг албан тушаалтан хэлжээ. “Үндсэндээ бид Ираны эдийн засгийн агаарын тээврийн салбарыг бүхэлд нь зах зээлээс гаргаж байна” гэж тэр хэлсэн байна.
Шинэ арга хэмжээ нь Техраны санхүүгийн гол эх үүсвэрүүдийг тасалж, үргэлжилж буй дайныг санхүүжүүлэх боломжийг нь хязгаарлах засаг захиргааны хүчин чармайлтын нэг хэсэг аж.
АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент зэрэг засаг захиргааны өндөр албан тушаалтнууд хориг арга хэмжээтэй холбогдуулан Ираны засаглалын өөрчлөлт хийх боломжийн талаар хүртэл ярьж байсан.
АНУ-ын Ираны асуудал хариуцсан тусгай элчийн орлогч асан Ричард Непью шинэ хориг арга хэмжээ нь тодорхой үр нөлөөтэй байж болох ч гол төлөв нууцаар бараа бүтээгдэхүүн худалдан авах болон түүнтэй төстэй үйл ажиллагаа явуулахыг хүндрүүлэх арга болно гэж үзжээ.
Тэрээр CNN-д өгсөн ярилцлагадаа:
Энэ нь АНУ-ын Ормузын хоолойд хэрэгжүүлж буй бүслэлттэй холбоотой нөхцөл байдалд чухал байж болохыг тэр дурджээ.
Хоригийн үр нөлөөнд эргэлзэж байна
“Operation Economic Outcast” хэмээн нэрлэсэн энэхүү шинэ хоригийн кампанит ажил Техранд хэр их нөлөө үзүүлэх вэ гэдэгт шинжээчид болон дипломатууд эргэлзэж байна.
Учир нь Иран улс хэдэн арван жилийн турш үргэлжилсэн эдийн засгийн дарамтыг даван туулж ирсэн. Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи АНУ-ын шинэ хориг арга хэмжээг үл тоомсорлосон байр суурь илэрхийлжээ.
Тэрээр X платформд бичсэн мэдэгдэлдээ, АНУ 47 жилийн турш хориг арга хэмжээ авсны эцэст Израилийн өмнөөс Ирантай дайнд орсны үүний үр дагавар АНУ-д, тэр дундаа дэлхий дахинд эзлэх байр сууринд нь маш хүнд туссан гэж мэдэгдсэн.
Тэрээр АНУ хориг болон дайнаар зорилгодоо хүрч чадаагүй тул Вашингтоны “шинэ” шийдэл нь дахин хориг арга хэмжээ авах явдал болж байна хэмээн шүүмжилжээ. Харин АНУ-ын Сангийн яамны албан тушаалтан шинэ арга хэмжээний нөлөө аль хэдийн илэрч байгааг харуулах эдийн засгийн хэд хэдэн үзүүлэлт болон бодит жишээ бий гэж мэдэгдсэн байна.
Хятадтай холбоотой асуудал
АНУ Ираны гол түнш орнууд, ялангуяа Хятадтай холбоотой бодитой арга хэмжээ авах эсэхэд шинжээчид болон дипломатууд мөн эргэлзэж байна.
Бессент өнгөрсөн долоо хоногт G20-ийн Сангийн сайд нарын уулзалтын үеэр болсон арга хэмжээний үеэр “Ираны асуудлаар бид Хятадтай санал нийлэхгүй зүйлээсээ илүү нийтлэг зүйлтэй” гэж мэдэгдсэн байна.
Тэрээр үүгээр цөмийн зэвсэг болон чөлөөтэй зорчих, навигацийн эрх зэрэг асуудлыг хэлжээ. Бээжинтэй хийсэн яриа хэлэлцээ болон тохиролцож болох асуудлуудын талаар асуухад АНУ-ын Сангийн яамны өөр нэг албан тушаалтан Бессент гадаадын олон түнштэй эдгээр асуудлаар хэд хэдэн удаа ярилцсан бөгөөд зарим яриаг нууц хэвээр хадгалах нь зүйтэй гэж хариулжээ.
“Олон нийтэд харагдахгүй байсан ч тодорхой хэмжээнд ахиц гарч байгааг л мэдэж байгаарай” гэж тэр хэлсэн байна. Тэрээр Хятадыг нэрлэн тодорхой хэлээгүй юм.
