
Шинэ судалгаагаар орны бөөс ус болон нойтон гадаргуунаас зайлсхийдэг болохыг тогтоосон бөгөөд энэ нь бөөсийг хянах шинэ арга боловсруулахад ашиглагдаж магадгүй байна.
Энгийн орны бөөс болох Cimex lectularius нь хүний цус сордог шавж бөгөөд орон сууцанд хурдан тархдаг, устгахад хүндрэлтэйд тооцогддог. Сүүлийн 20 жилийн хугацаанд дэлхий даяар орны бөөс дахин олширч байгаа нь химийн шавьж устгагч бодист тэсвэртэй болж эхэлсэнтэй нь холбоотой гэж судлаачид үздэг. Иймээс эрдэмтэд бөөсний зан үйлийг илүү сайн ойлгож, хяналтын шинэ арга боловсруулахыг зорьж байна.
Судалгааг хийсэн эрдэмтдийн нэг болох Дон Хван Чоэ нь Риверсайд дахь Калифорнийн Их сургуулийн шавж судлаач юм. Тэрээр бөөсний биеийн бүтэц маш хавтгай бөгөөд хэвлийн хажуу хэсгээр амьсгалдаг жижиг нүхтэй байдаг гэж тайлбарласан байна. “Хэрэв тэд усанд хүрвэл усны гадаргуу дээр наалдаж, амьсгалын нүх нь хаагддаг. Усны наалдамхай чанар бөөсний хувьд маш аюултай” гэж тэр хэлжээ.
Туршилтын үеэр ажиглагдсан орны бөөсний хөдөлгөөний замнал
(зураг: Jorge Bustamante Jr / Dong Hwan Choe / University of California, Riverside) Энэхүү нээлт лабораторийн энгийн туршилтын үеэр санамсаргүй байдлаар илэрсэн байна. Судлаачид жижиг саванд бөөс үржүүлж, дээр нь цустай хиймэл тэжээгч байрлуулсан байв. Бөөс дээш авирч нимгэн мембраныг нэвтлэн цус сордог байжээ. Гэвч нэг туршилтын үеэр мембран бага зэрэг гэмтэж, цус доорх цаасан дээр шингэсэн байна. Судлаачид бөөс цаасан дээрх цусыг сорох байх гэж бодсон ч бодит байдалд бөөс нойтон хэсгээс бүрэн зайлсхийж байжээ.
Үүний дараа судлаачид цаасыг усаар норгож туршихад бөөс мөн адил нойтон хэсгийг тойрон гарч байв. Цаашдын туршилтуудаар эрэгтэй, эмэгтэй, залуу, хөгшин бүх бөөс нойтон гадаргуунаас зайлсхийдэг болохыг тогтоосон байна.
Зарим тохиолдолд бөөс нойтон хэсэгт ойртсон даруйдаа хурдан эргэж буцдаг хөдөлгөөн хийдэг байжээ. Судлаачдын үзэж буйгаар энэхүү нээлт нь ирээдүйд орны бөөсний тархалтыг хянах шинэ стратеги боловсруулахад нөлөөлж магадгүй байна.