ЗГХЭГ-ын дарга С.Бямбацогт Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрийн талаар мэдээлэл хийлээ.

Тэрээр "Байгалийн баялгийн өгөөжийг тэгш шударга хүртээх Үндсэн хуулийн заалт бий. Үүнийг хэрэгжүүлэх зорилгоор Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийг баталсан. Үр өгөөжийн дийлэнх Монголын ард түмэнд ноогдох зарчимтай. Энэ хүрээнд миний бие Эрдэнэт, Дархан хотуудад ажилласан. Эрдэнэтийн овоолгыг ашигладаг гурван компанитай танилцсан.

Эрдэнэтийг дагасан тендер, гэрээ, овоолгын гэж гурван хулгай бий гэдэг. Тендерийн хулгай бол алга болсон. Гэрээний хулгайн тухайд ч ашигт малтмалыг биржээр арилжаалдаг болсон тул зогссон. Одоо овоолгын хулгай л үлдээд байна.

“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн үүсмэл гурван орд дээр гурван компани үйл ажиллагаа явуулж байна. Эндээс хэсэгхэн гэр бүл л илүү ашиг хүртдэг болчихоод байна. Энэ бол хаягдал биш, баялаг. Тиймээс ЗГХЭГ, “Эрдэнэс Монгол”-ын төлөөлөл “Ачит ихт”, “Зэс эрдэнэ”, “Эрдмэнэ” компаниудтай уулзсан.

“Ачит ихт” бол 10 жилийн дотор 1.7 их наяд төгрөгийн борлуулалт хийсэн байна. Гэхдээ “Эрдэнэт үйлдвэр”-т 30 тэрбумыг төлсөн. Үндсэндээ овоолгыг үнэгүй ашигладаг.

Харин “Эрдмэнэ” компани 639 тэрбумын борлуулалтын орлоготой. 25 хувийг нь “Эрдэнэт үйлдвэр” эзэмшдэг. Үүнийг 34 хувь болгон нэмэгдүүлэх шаардлагатай.

“Зэс эрдэнэ” компани бол туршилтын үйлдвэр нэрээр төлбөр, татвар төлдөггүй юм байна. Тийм учир Үндэсний баялгийн сангийг агуулгыг үүсмэл ордууд дээр эхэлж хангуулъя гэж үзээд байгаа.

Үүсмэл ордын 34 хувь, түүнд дүйцэх АМНАТ-ийг энэ хэлэлцээний үр дүнд авдаг болно. Аравдугаар сард багтаж, үүсмэл ордын асуудлыг нэг талд нь гаргана.

Дарханы төмөрлөг, Хөтөлийн цемент шохой, “Эрдэнэт” үйлдвэрүүд дээр ажилласан. Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийг илүү сайн ажиллуулж байж хий валют урсдаг байдлыг багасгана. 100 мянган тонны хүчин чадалтай байгаа. Гэтэл 10 гаруй хувийг нь л ашиглаж байна. Тэгвэл хувийн хэвшилд есөн үйлдвэр байна. Дахиад хэд хэдэн төсөл эхэлж байгаа. Хувийн хэвшил хаягдал төмөр боловсруулж ашигтай ажиллаж болно гэж үзээд байхад Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр эсрэгээрээ явдаг. “Эрдэнэт үйлдвэр” 2.2 саяар авчих ган бэлдцээ Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрээс 3.8 саяар авдаг. Тиймээс үйлдвэрлэлийг нэмэх, үнэ өртгөө багасгах зэрэг үүрэг болгосон.

Хөтөлийн цемент, шохойн үйлдвэр бараг зогссон. Олдог орлого гэж байхгүй болсон. Нэг төгрөгийн орлого олохын тулд 1.7 төгрөгийн зардал гаргаж байна. Үйлдвэрлэл явуулах тусмаа алдагдалд ордог ТӨХК байх хэрэггүй. Бусад цементийн үйлдвэр ашигтай ажиллаж л байна шүү дээ" гэлээ.