Германы “Германы төлөөх альтернатив” (AfD) хэт барууны нам ням гарагт болсон Саксони-Анхальт мужийн сонгуульд ялсныг сонгуулийн дараах урьдчилсан санал асуулгын дүн харууллаа. Ингэснээр тус нам Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас хойш анх удаа Германы нэгэн мужийн түвшинд засгийн эрхэнд гарах боломжид ойртжээ.
AfD нийт саналын 44 хувийг авч, үнэмлэхүй олонх болж чадаагүй ч Канцлер Фридрих Мерцийн консерватив хүчнүүдэд томоохон ялагдал хүлээлгэв. Энэ нь улс төрийн хүчнүүдийн байр суурь улам хуваагдсан Германд эрх баригч эвслийн нэр хүнд эрс унасныг харуулж байна.
AfD нь одоогоор улсын хэмжээнд Германы хамгийн өндөр дэмжлэгтэй нам болсон бөгөөд хатуу бодлогоо хэрэгжүүлэхийн тулд мужийн түвшинд засгийн эрхэнд гарахыг зорьж байна. Тус намын бодлогод цагаачлалыг эрс хязгаарлах, Оростой харилцаагаа сэргээх, Украинд үзүүлэх дэмжлэгийг бууруулах, евро валютын бүсээс гарах зэрэг санал багтдаг.
Санал тооллого үргэлжилж байх үед AfD засгийн газар байгуулж чадах эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байсан ч энэхүү сонгуулийн улс төрийн ач холбогдол илэрхий байлаа. Германы ZDF телевизийн мэдээлснээр сонгогчдын ирц 77 хувьд хүрчээ.
Саксони-Анхальт дахь AfD-ийн тэргүүлэх нэр дэвшигч, 35 настай Ульрих Зигмунд “Бид энэ улсад түүх бүтээлээ” гэж мэдэгдсэн юм. Тэрээр сонгуулийн кампанит ажлын үеэр олон мянган хүнийг цуглуулсан уулзалтууд зохион байгуулж, муж дахь ялалт нь 2029 онд болох холбооны улсын сонгуулиар засгийн эрхэнд хүрэх эхний алхам болно хэмээн удаа дараа мэдэгдэж байжээ.
Зигмунд “Ард түмэн эцэст нь улс төрийн өөрчлөлтийг хүсэж байгаагаа маш тодорхой илэрхийллээ. Хамгийн гол нь тэд энэ өөрчлөлтийг бидэнтэй хамт хийхийг хүсэж байгаагаа харууллаа” гэжээ.
Магдебург хотод болсон намын сонгуулийн шөнийн арга хэмжээний үеэр дэмжигчид Германы төрийн далбааг намируулж, бие биенээ тэвэрч баяр хүргэсэн байна.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өөрийн Truth Social хуудсандаа сонгуулийн дүнгийн зургийг ямар нэгэн тайлбаргүйгээр нийтэлсэн бол Европын бусад орны хэт барууны үзэлтэй улс төрийн удирдагчид энэхүү үр дүнг өөрчлөлт хийх мандат хэмээн сайшаажээ.
Мерцийн хувьд томоохон цохилт боллоо
Энэ үр дүн нь Канцлер Мерцийн хувьд томоохон ухралт болж байна. Сонгогчид Германы удаашралтай эдийн засгийг сэргээхээр төлөвлөсөн шинэчлэлүүдээс нь төдийгүй түүний олонтаа шүүмжлэл дагуулдаг олон нийттэй харилцах арга барилаас ч нүүр буруулж байгаа энэ үед Мерцийн хувийн нэр хүнд түүхэн доод түвшинд хүрчээ.
ARD телевизийн явуулсан санал асуулгаар Саксони-Анхальт мужийн сонгогчдын 87 хувь нь холбооны засгийн газрын ажилд сэтгэл хангалуун бус байгаагаа илэрхийлсэн байна. Зигмунд хүртэл Мерцийг өөрийн намын “хамгийн сайн кампанит ажилтан” гэж нэрлэж, түүний нэр хүндгүй байдлыг AfD-д ашигтай гэж үзжээ.
Германы Эдийн засгийн судалгааны хүрээлэнгийн ерөнхийлөгч Марсель Фратцшер Reuters агентлагт “Энэ сонгуулийн үр дүн бол юуны өмнө холбооны засгийн газарт итгэл үл үзүүлсэн санал юм” гэж мэдэгдэв.
Мерц Европын хамгийн том эдийн засгийг бизнесийг дэмжсэн шинэчлэл, төрийн зардлыг нэмэгдүүлэх замаар сэргээнэ гэж амласан. Түүнчлэн Саксони-Анхальтад AfD ялбал тус мужийн нэр хүндэд сөргөөр нөлөөлж, гадаадын компаниудыг хөрөнгө оруулахаас татгалзахад хүргэж болзошгүйг анхааруулж байв.
Германы уламжлалт гол улс төрийн намууд бүгд AfD-тэй хамтран ажиллахаас татгалздаг. Германы дотоодын тагнуулын байгууллагын орон нутгийн салбар тус намыг барууны хэт даврагч байгууллага гэж ангилсан байна.
Гэхдээ жижиг хэмжээний Сара Вагенкнехтийн холбоо (BSW) нам онцгой байр суурь баримталж байна. Тус нам парламентын босгыг давж магадгүй бөгөөд Саксони-Анхальтыг намын харьяалалгүй мужийн сайд удирдаж, парламент дахь өөрчлөгдөж болох олонхын дэмжлэгээр, тэр дундаа AfD-ийн саналд түшиглэн засаглах боломжийн талаар ярьжээ.
Харин Зигмунд BSW-ийн энэ санааг “замбараагүй байдал” хэмээн няцааж, AfD-г амласан өөрчлөлтөө хэрэгжүүлэхээс сэргийлэх ямар ч тохиролцоонд бусад намуудтай оролцохгүй гэдгээ мэдэгдэв.
Мерцийн консерватив хүчин харин бусад намуудтай хэлэлцээ хийх боломжийг судална гэж мэдэгдсэн ч энэ нь бодлогын байр суурь эрс ялгаатай улс төрийн хүчнүүдийг нэгтгэх шаардлагатай болж магадгүй.
Хөрш зүүн Германы Тюринг мужид консервативууд Зүүний намын шууд бус зөвшөөрөл, хүлцэл дээр тулгуурласан цөөнхийн засгийн газар байгуулан ажиллаж байна.
AfD-ийн өсөлт улам эрчимжиж байна
Өмнө нь коммунист засаглалтай Зүүн Германы нэг хэсэг байсан Саксони-Анхальт нь хоёр сая гаруй хүн амтай, Германы харьцангуй жижиг муж боловч энэхүү үр дүн нь 2013 онд байгуулагдсан AfD нам хэр хурдан хүчээ авч байгааг харууллаа.
Сүүлийн үеийн INSA санал асуулгаар AfD улсын хэмжээнд 28 хувийн дэмжлэгтэйгээр Германы хамгийн өндөр рейтингтэй нам болсон бөгөөд консерватив хүчнүүдийн 20 хувийн дэмжлэгээс илт давжээ.
Цагаачлалын асуудлаарх хатуу байр суурь
Европын бусад орнуудад хэт барууны намууд дэмжлэгээ нэмэгдүүлж байгаа ч Германы нацист өнгөрсөн түүх нь уламжлалт намуудыг AfD-тэй хамтран ажиллахад болгоомжтой хандахад хүргэдэг.
AfD харин өөрсдийг нь хэт даврагч гэж буруутгаж буй явдлыг айдас дэвэргэх оролдлого, намынхаа олон сая дэмжигчийг доромжилсон хэрэг гэж үздэг байна.
Сонгуулийн кампанит ажлын үеэр тус нам уламжлалт улс төрийн хүчнүүдэд итгэх иргэдийн итгэл буурч байгааг ашиглан, тэднийг хуучирсан, бодит байдлаас тасарсан хэмээн шүүмжилжээ. Харин AfD илүү хатуу бодлого хэрэгжүүлэх, гудамж талбайг илүү цэвэр, аюулгүй болгох, герман хүн гэдгээрээ бахархах зэрэг өнгөрсөн үеийн уламжлалт үнэт зүйл рүү эргэн очих үзэл санааг дэвшүүлсэн юм.
