БНСУ-ын эрх баригч Солонгосын Ардчилсан намын хэсэг хууль тогтоогч гэрлэсэн хосууд хүүхдэдээ эхийн овгийг өгөх эсэхээ гэрлэлтээ бүртгүүлэх үед бус, хүүхдийн төрснийг бүртгүүлэх үед шийдэх боломж олгох хуулийн төслийг өргөн барилаа.
Иргэний хуулийн 781 дүгээр зүйлд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах уг төслийг өнгөрсөн долоо хоногт парламентын гишүүн Пак Жү Мин болон Ардчилсан намын өөр 14 хууль тогтоогч өргөн мэдүүлжээ. Энэхүү өөрчлөлтөөр эцэг эх хүүхдэдээ эхийн овгийг өгөхөөр тохиролцох боломжтой хугацааг өргөжүүлэхээр төлөвлөж байна.
Одоогийн хуулиар хүүхэд зарчмын хувьд шууд эцгийн овгийг авдаг. Эцэг эх хүүхдэдээ эхийн овгийг өгөх боломжтой боловч үүнийгээ гэрлэлтээ бүртгүүлэх үедээ урьдчилан мэдэгдсэн тохиолдолд л хэрэгжүүлэх боломжтой байдаг. Өөрөөр хэлбэл, хосууд ирээдүйд хүүхэдтэй болох эсэх, хэзээ хүүхэдтэй болох нь тодорхойгүй байхад хүүхдийн овгийн талаар шийдвэр гаргах шаардлагатай болдог байна.
Шинэ хуулийн төсөл батлагдсан тохиолдолд, өөрөөр тусгайлан заагаагүй бол хүүхэд эцгийн овгийг авах одоогийн үндсэн зарчим хэвээр үлдэнэ. Гэхдээ эцэг эх хүүхдэдээ эхийн овгийг өгөхөөр гэрлэлтээ бүртгүүлэх үедээ эсвэл хүүхдийн төрсний бүртгэлийг хийх үедээ шийдэх боломжтой болох юм.
Хуулийн төслийг санаачлагчид “Гэрлэлт бүртгүүлсэн хугацаа болон хүүхэд төрөх хугацааны хооронд нэлээд урт хугацаа өнгөрч болно. Гэрлэлтээ бүртгүүлэх үед тухайн хос хүүхэдтэй болох эсэх, эсвэл хэзээ хүүхэд төрөх нь тодорхойгүй байх боломжтой” гэж төслийн тайлбартаа дурджээ.
Түүнчлэн энэхүү хуулийн төсөл нь эцэг эхчүүдэд сонголт хийх боломж олгохын зэрэгцээ гэрлэлт болон гэр бүлийн амьдрал дахь жендэрийн эрх тэгш байдлын Үндсэн хуулийн зарчмыг илүү бүрэн хэрэгжүүлэх зорилготой гэж хууль тогтоогчид мэдэгдсэн байна.
Гэхдээ уг санал нь хүүхэд заавал эцгийн овгийг авдаг үндсэн зарчмыг бүрэн хүчингүй болгох хэмжээнд хүрээгүй.
Хүүхдийг эцгийн овгоор шууд овоглох тогтолцоог өөрчлөх асуудлыг өмнө нь либерал чиглэлийн Мүн Жэ Инийн засаг захиргааны үед мөн хэлэлцэж байжээ. 2021 онд засгийн газраас боловсруулсан “Эрүүл гэр бүлийг дэмжих дөрөвдүгээр суурь төлөвлөгөө”-нд эцгийн овгийг заавал авах зарчмыг халж, эцэг эхийн харилцан тохиролцоонд үндэслэн хүүхдийн овгийг сонгодог тогтолцоонд шилжих хуулийн өөрчлөлт хийхээр тусгасан байв.
Гэвч энэхүү шинэчлэл хууль тогтоомжийн бодит өөрчлөлт болж хэрэгжээгүй юм. Харин Юн Сог Ёль ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоны дараа Хууль зүйн яам байр сууриа өөрчилж, 2022 онд Үндсэн хуулийн шүүхэд одоогийн журам нь Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг зөрчөөгүй гэж мэдэгдсэн.
Тус яам ах, дүү нар өөр өөр овогтой болох магадлал, мөн гэр бүл дэх нэр, овгийн уламжлалт ач холбогдлыг үндэслэл болгон дурдсан бөгөөд хууль тогтоомжийг шинэчлэхийн өмнө энэ асуудлаар илүү өргөн хэлэлцүүлэг өрнүүлж, нийгмийн нийтлэг зөвшилцөлд хүрэх шаардлагатай гэж үзжээ.
