Турк улсын Батлан хамгаалах яам Иранаас Турк рүү чиглэн харвасан баллистик пуужинг НАТО-гийн агаарын довтолгооноос хамгаалах систем устгасан талаар мэдэгдлээ. Пуужинг Туркийн өмнөд хэсгийн Газиантеп хотын Сахинбэй дүүргийн дээгүүр устгасан бөгөөд хүний амь нас хохироогүй, эд хөрөнгийн хохирол гараагүй гэж мэдэгджээ.
Туркийн Батлан хамгаалах яам гаргасан мэдэгдэлдээ “Анкара улс үндэсний агаарын орон зай болон хил хязгаарын аюулгүй байдлаа хамгаалах чадвар, шийдэмгий байдлаа онцлон тэмдэглэж байна. Мөн бүс нутагт нөхцөл байдлыг улам хурцатгахгүй байх шаардлагатай” гэж дурдсан байна. Түүнчлэн тус яам ялангуяа Техраныг энгийн иргэдэд аюул учруулах эсвэл бүс нутгийн тогтвортой байдлыг алдагдуулах үйлдлээсээ татгалзахыг уриалжээ.
Орон нутгийн эрх баригчдын мэдээлснээр АНУ болон Израилийн Ираны эсрэг хоёрдугаар сарын 28-нд дайн эхлүүлснээс хойш Турк рүү чиглэсэн Ираны баллистик пуужингийн хоёр дахь тохиолдол энэ болж байна. АНУ–Израилийн довтолгоонуудын дараа Иран бүс нутаг даяар, тэр дундаа Персийн булангийн Арабын орнууд дахь бай руу пуужин болон дроноор олон удаагийн цохилт хийжээ.
Ерөнхийлөгч нарын утасны яриа
Ираны ерөнхийлөгч Масод Пезешкиан Туркийн ерөнхийлөгч Тайип Эрдогантай утсаар ярьсан талаар Ираны албан ёсны мэдээллийн агентлаг Тасним мэдээлжээ.
Техран Турк рүү пуужин харвасан гэх мэдээллийг шалгахын тулд хоёр улсын хамтарсан мөрдөн шалгах баг байгуулахад бэлэн байгаагаа илэрхийлсэн байна. Энэ нь хоёр улсын харилцааг хадгалах зорилготой гэж уг мэдэгдэлд дурдсан байна.
НАТО-гийн төлөөлөгч Аллисон Харт даваа гарагт “Турк рүү чиглэж байсан пуужинг цэргийн эвсэл саатуулсан” гэдгийг баталжээ. Тэрээр X сүлжээнд “НАТО аливаа заналхийллээс бүх холбоотон орнуудаа хамгаалахад бэлэн хэвээр байна” гэж бичсэн байна.
НАТО-гийн Хойд Атлантын гэрээний 5-р зүйл нь нэг гишүүн оронд халдсан довтолгоог бүх гишүүн оронд халдсан гэж үзнэ гэж заадаг бөгөөд гишүүн орнууд аюулгүй байдлыг сэргээхэд шаардлагатай арга хэмжээ авах үүрэгтэй байдаг. Гэсэн ч өнгөрсөн долоо хоногт Турк рүү чиглэсэн анхны пуужинг устгасны дараа Нидерландын ерөнхий сайдын албыг гүйцэтгэгч Марк Рутте Ройтерст өгсөн ярилцлагадаа 5-р зүйлийг хэрэгжүүлэх тухай яриа одоогоор гараагүй гэж мэдэгдсэн байна.
Иран өөрийн мэдэгдэлдээ бүс нутаг дахь АНУ-ын цэргийн бааз болон АНУ, Израилтай холбоотой байнууд руу өөрийгөө хамгаалах зорилгоор цохилт өгч байна гэж тайлбарлажээ. Гэвч зарим тохиолдолд иргэний дэд бүтэц ч мөн өртсөн байна.
King's College London-ийн батлан хамгаалах судлалын багш Роб Гейст Пинфолд “Иран зөвхөн АНУ-ын баазуудыг биш, томоохон дэд бүтэц болон иргэний байг ч онилж байна. Энэ бол санамсаргүй зүйл биш, зориуд хийж буй стратеги” гэдгийг Аль Жазийра агентлагт өгсөн ярилцлагадаа дурджээ. Түүний хэлснээр Тегеран бүс нутаг болон дэлхийн зах зээлд их хэмжээний эмх замбараагүй байдал үүсгэж, Вашингтоныг дайнаас татгалзуулахыг зорьж байж магадгүй аж.
Мөн Иран Персийн булангийн хамтын ажиллагааны зөвлөлийн (GCC) бүх улсыг бай болгон өндөр эрсдэлтэй стратеги хэрэгжүүлж байгаа, “Иран өөрийгөө оршин тогтнох аюултай нүүр тулсан гэж үзэж байна. Тэдний хувьд энэ бол үнэхээр амь, үхлийн асуудал болсон” гэж Пинфолд дүгнэсэн байна.
