Австралийн Квинслэнд мужийн сургуулиудын дунд жил бүр зохион байгуулдаг сэлүүрт завины тэмцээн ихэвчлэн төдийлөн олны анхаарал таталгүй өнгөрдөг.
Харин энэ амралтын өдрүүдэд тус мужийн ирээдүйтэй 600 гаруй өсвөр насны сэлүүрч Рокхэмптон хотын матар бүхий Фицрой мөрөнд өрсөлдөж байна.
“Өмнө нь хэвлэл мэдээллийнхэн тэмцээнийг сурвалжлах хүсэлт гаргаж байгаагүй” гэж Rowing Queensland байгууллагын тэргүүн Антеа О'Лафлин BBC-д ярьжээ.
Гэхдээ энэ жил байдал өөр байна. Зургаан жилийн дараа болох 2032 оны Брисбэн хотын Олимп, Паралимпын наадмын сэлүүрт завь болон каноэ-спринтийн тэмцээнүүд яг энэ усан замд зохион байгуулагдахаар төлөвлөгдөж байгаа юм. Тус газар техникийн үнэлгээнд тэнцэж, тамирчдад аюулгүй, шударга нөхцөл бүрдүүлж чадна гэдгийг баталгаажуулжээ.
Энэ голд амьдардаг матарын тоо 500 орчимд хүрдэг, дөрвөн метр хүртэл ургадаг давст усны матрууд энэ голд харагдах нь ер бусын зүйл биш. Гэхдээ мужийн засгийн газрын 40 гаруй жилийн өмнөх баримтуудад эдгээр хэвлээр явагчид хүн рүү халдсан тухай бүртгэл огт байдаггүй гэнэ.
Өнгөрсөн сард Амстердамд болсон Дэлхийн сэлүүрт завины спортын конгрессын үеэр нөлөө бүхий хүмүүс “аюулгүй байдал”-ын талаар дурдсан ч матар байгаа нь тэдний гол санаа зовнил байгаагүй юм.
Харин Их Британийн Сэлүүрт завины холбооны гүйцэтгэх захирал Том Солсберитэй ярилцах үеэр “шударга байдал” гэсэн асуудал хөндөгджээ. Энэ нь далайн түрлэгт ордог голын байгалийн тахирал, урсгалтай холбоотой бөгөөд сэлүүрт завины спортын олон хүн ийм нөхцөл нь элит түвшний тэмцээн зохион байгуулахад тохиромжгүй гэж үзжээ.
Сэлүүрт завиар гурван олимпын алтан медаль хүртсэн Австралийн тамирчин Дрю Жинн BBC-д ярихдаа үерийн болзошгүй эрсдэл, мөн тэмцээний “шударга байдал, зарчим”-тай холбоотой асуудалд санаа зовниж байгаагаа хэлжээ. “Би хувьдаа Австралийн амьтдаас айдаггүй. Гэхдээ өмнө нь матартай таарч үзээгүй” гэж тэр хэлсэн байна.
“Бид бүгд илүү хурдан сэлүүрдэх байсан гэдэгт итгэлтэй байна. Тамирчид бүгд илүү хурдан сэлүүрдэх байсан. Энэ бол санаа зовниж буй асуудлуудын нэг. Миний бодлоор хамгийн чухал асуудал нь биш ч маш эртнээс дурдагдсан зүйл байсан” гэж Жинн нэмжээ.
Германы Сэлүүрт завины холбооны ерөнхийлөгч Мориц Петри мөн тамирчид Брисбэн хотоос 600 орчим километрийн зайд тэмцээн зохион байгуулах нь тогтвортой байдлын хувьд хэр тохиромжтой талаар асуулт тавьж байсныг хэлжээ.
Гэвч өнгөрсөн сард Амстердамд болсон уулзалтын үеэр гарсан “гэгдэх саад бэрхшээлүүд”-ийг Квинслэнд мужийн хамгийн өндөр албан тушаалтан болох мужийн ерөнхий сайд Дэвид Криссафулли хүлээж авсангүй. Тэрээр дипломат хэллэгээс илүү хатуу байр суурь илэрхийлжээ.
“Үнэнийг хэлэхэд, өнгөн хэсгийг нь хуулж, яг юу болохыг нь нэрлэе. Энэ бол муж хоорондын болон хилийн чанадад байгаа хэсэг бүлэг элитүүд хөдөө орон нутаг дахь Квинслэнд рүү очихыг хүсэхгүй байгаа учраас өөрсдийнхөөрөө тулган шаардахыг оролдож байгаа хэрэг. Энэ бол зөв зүйл биш” гэж тэр хэлсэн байна.
Гэхдээ Петри болон Шинэ Зеландын Сэлүүрт завины холбооны гүйцэтгэх захирал Саймон Уикхэм нарын аль аль нь тэдний санаа зовнил бүс нутгийн эсвэл хотын байршлыг илүүд үзсэнтэй холбоогүй, харин тамирчид шударга нөхцөлд уралдах боломжтой байхтай шууд холбоотой гэж тайлбарлав.
Матар уу, эсвэл голын урсгал уу гэдгээс үл хамааран эцсийн шийдвэрийг спортын дэлхийн удирдах байгууллага болох World Rowing болон Олон улсын олимпын хороо (IOC) гаргана.
Пүрэв гарагт тэд инженерийн компани болон Олимпын наадмын дэд бүтцийн байгууллагаас хийсэн техникийн үнэлгээний дараа уг голыг тэмцээн зохион байгуулахад тохиромжтой гэдгийг зөвшөөрсөн байна. Үнэлгээгээр голын ёроол, тэмцээний зам, усны урсгал, усны түвшин болон наадмын үеэр тохиож болзошгүй цаг агаарын нөхцөлийг судалжээ.
“Хийгдсэн өргөн хүрээний шинжилгээнд үндэслэн Фицрой мөрөн Олимпын наадмын үеэр шударга өрсөлдөөн явуулах нөхцөлийг бүрдүүлэх боломжтой” гэж World Rowing-ийн ерөнхийлөгч Жан-Кристоф Роллан хэлжээ.
Мөн каноэ-спринтийн тамирчдын хувьд ч итгэлтэй болсон гэж тус спортын дэлхийн удирдах байгууллага болох Paddle Worldwide-ийн ерөнхийлөгч Томас Кониецко мэдэгдсэн байна.
Мужийн ерөнхий сайд үүнд баяртай байлаа.
Рокхэмптоныг сонгохдоо мужийн засгийн газар өөрсдийн захиалгаар 2025 онд хийлгэсэн тайланг үл тоомсорлосон байна. Уг тайланд энэ байршлыг тохиромжгүй гэж үзэж, хамгийн сайн хувилбар нь 2000 оны Олимпын наадамд зориулан Сидней хотод байгуулсан замыг ашиглах явдал гэж дүгнэсэн байжээ.
Одоо Фицрой мөрөн тэмцээний байгууламжийн зураг төсөл, зардлын үр ашиг болон орон нутагт урт хугацаанд үлдээх өвийн эцсийн үнэлгээг давах шаардлагатай.
