БНСУ-ын Пусан хотод ням гарагт хэрээ цахилгааны тоног төхөөрөмжтэй хүрэлцсэний улмаас 980 гаруй өрх цахилгаангүй болжээ. Уг ослын улмаас оршин суугчид ойролцоогоор нэг цагийн турш агааржуулагч ашиглах боломжгүй болсон байна.
Үүнээс ердөө нэг хоногийн өмнө мөн тус хотод 986 өрх цахилгаангүй болсон шалтгаан мөн л хэрээнүүд цахилгааны байгууламжтай хүрэлцсэнтэй холбоотой байжээ. Харин долдугаар сарын 8-нд Сөүл хотын Мапхо дүүрэгт үүнтэй төстэй хэрэг гарч, хэрээ цахилгааны шон дээрх өндөр хүчдэлийн утсанд хүрснээр 286 өрхийн цахилгаан тасарчээ.
Зарим тохиолдолд үр дагавар нь түр зуурын цахилгаан тасалдлаас хавьгүй ноцтой байдаг. Зургадугаар сарын 30-нд Өмнөд Чүнчон мужийн Тэан хотод бэлэн бетон зуурмаг тээвэрлэдэг машины жолооч цахилгаанд цохиулж, хүндээр бэртжээ. Тухайн үед хэрээ цахилгааны шонтой хүрэлцсэний улмаас 22 900 вольтын цахилгааны утас тасарч, машин дээр нь унасан нь ослын үндсэн шалтгаан болжээ.
Эдгээр тохиолдол нь хот суурин газарт хэрээтэй холбоотой асуудал өргөжиж буйг харуулав. Хэрээ хотын орчинд харагдах нь ихсэж, цахилгааны шугамын ойролцоо үүр засах, орон сууцны хорооллуудаар хоол тэжээл хайх болсон байна. Түүнчлэн дуу чимээ гаргах, ялгадас үлдээх, үүрэндээ ойртсон явган зорчигчид руу дайрах зэрэг олон асуудал үүсгэдэг.
БНСУ-д хот суурин газрын гомдол, асуудалд хамгийн их холбогддог хоёр зүйл нь хар хэрээ (rook) болон том хошуут хэрээ (large-billed crow) боловч тэдгээрийн тоо толгой, өсөлт бууралтын талаар нарийвчилсан, найдвартай мэдээлэл одоогоор байхгүй гэнэ.
Гэсэн хэдий ч сүүлийн жилүүдэд хот суурин газарт эдгээр шувуудын тоо мэдэгдэхүйц нэмэгдсэн болохыг 119 яаралтай тусламжийн дуудлагын статистик харуулж байна. Сөүлийн Гал түймэр, гамшгийн удирдлагын газрын мэдээллээр хэрээтэй холбоотой дуудлагын улмаас галын алба шуурхай ажиллагаанд гарсан тохиолдол 2022 онд 49 байсан бол 2024 онд 100 болж, хоёр дахин нэмэгджээ.
Төрийн харьяа Биологийн нөөцийн үндэсний хүрээлэнгийн судлаач Чой Ю Сон хэлэхдээ, хотууд тэлэхийн хэрээр хотын хорооллууд болон хэрээнүүд уламжлалт байдлаар амьдарч ирсэн ой, тариалангийн талбайн хоорондох зааг бүдгэрсэн байна. “Том хошуут хэрээнүүд анх улс даяар, голчлон ой болон хөдөө орон нутагт тархан амьдардаг байсан. Гэвч хотууд тэлэхийн хэрээр хот болон ойн бүсийн зааг алдагдаж, орон сууцны барилгууд ой модтой шууд зэрэгцэн баригдах болсон” гэж Чой пүрэв гарагт The Korea Times сонинд ярьжээ.
Хар хэрээнүүдийн хувьд өвлийн улиралд нүүдэллэн ирж, өдрийн цагаар ихэвчлэн тариалангийн талбайд хооллож, шөнөдөө ойд бөөгнөрөн хонодог байна. Чойгийн хэлснээр хотууд тариалангийн талбай, ой мод руу тэлснээр зарим шувуу уламжлалт хоноглох газраа алдаж, хот суурин газарт өөр газар хайхаас өөр аргагүй болсон байж болзошгүй аж.
“Хэрээнүүд маш ухаалаг учраас хотын шинэ орчинд сайн дасан зохицож байгаа бололтой. Хот суурин газарт тэдэнд амрах, хооллох, аюулаас зайлсхийх боломжтой газар бий” гэж тэр хэлжээ.
Дээр дурдсан хоёр төрлийн хэрээг хохирол учруулдаг зэрлэг амьтан гэж ангилдаг ч энэ нь тэднийг дур мэдэн устгахыг зөвшөөрдөг гэсэн үг биш.
Шувуудыг барих хүсэлтэй этгээд тухайн хот, сум, дүүргийн даргаас зөвшөөрөл авах ёстой. Зөвшөөрөл олгохын өмнө учирсан хохирол, хэрэглэхээр төлөвлөж буй арга болон хор хөнөөл багатай өөр арга хэмжээ авах боломжтой эсэхийг үнэлэх шаардлагатай.
Бодит байдал дээр эдгээр шаардлага нь хэрээний тоо толгойг хянах ажлыг хүндрүүлдэг. Хүн ам шигүү суурьшсан хороололд галт зэвсэг ашиглах нь аюулгүй байдлын шалтгаанаар бараг боломжгүй. Тиймээс эрх баригчид хэрээг барих, устгахаас илүүтэй цахилгааны байгууламжийн ойролцоо бөөгнөрсөн сүргийг үргээх зэрэг түр хугацааны арга хэмжээнд түлхүү найдаж байна.
Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар хамгийн түрүүнд засгийн газар хэрээний тоо толгой, тархалт болон шилжилт хөдөлгөөнийг тогтоох найдвартай мэдээллийн систем бий болгох шаардлагатай. Үүний дараа цуглуулсан мэдээлэлд үндэслэн зөрчил, хохирол ноцтой болсон бүсүүдэд чиглэсэн арга хэмжээ авах боломжтой болно.
“Хэрээтэй холбоотой асуудал ноцтой түвшинд хүрсэн гэдгийг мониторингийн мэдээлэл харуулбал эрх баригчид хамгийн тохиромжтой арга хэмжээг сонгох хэрэгтэй. Үүнд амьдрах орчныг зохицуулах, асуудал үүсгэж буй хотын орчныг өөрчлөх, шаардлагатай тохиолдолд тоо толгойг нь хянах зэрэг арга хэмжээ багтаж болно” гэж Чой хэлжээ.
