Украины Гадаад хэргийн яам Унгар болон Словакийн засгийн газруудыг “шаардлага тулгасан, шантааж хийсэн” хэмээн буруушаалаа. Учир нь эдгээр улсууд Киевийг Оросын нефтийг дамжуулах урсгалыг сэргээхгүй бол Украинд нийлүүлж буй цахилгааныг зогсооно гэж мэдэгдсэн байна.
Өнгөрсөн нэгдүгээр сарын 27-ноос хойш Унгар, Словак руу хийгддэг Оросын нефтийн нийлүүлэлт тасалдаад байгаа юм. Киевийн мэдэгдсэнээр баруун Украинд байрлах дамжуулах хоолойн тоног төхөөрөмжид Оросын дрон цохилт өгсний улмаас урсгал зогссон байна. Харин Словак, Унгар улсууд удаан хугацаанд саатсан энэ нөхцөлд Украин буруутай гэж үзэж байгаа аж.
Словакийн Ерөнхий сайд Роберт Фико хэрэв Киев Оросын нефтийг Украины нутгаар дамжуулан Словак руу нийлүүлэхийг сэргээхгүй бол хоёр хоногийн дотор Украинд нийлүүлдэг цахилгааныг тасална гэж мэдэгджээ. Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан хэд хоногийн өмнө ижил төстэй анхааруулга өгсөн.
Энэ асуудал нь Европын Холбоо болон НАТО-гийн гишүүн боловч Европ дахь Украинд ээлтэй ерөнхий байр сууриас зөрж, Москватай ойр харилцаагаа хадгалсаар ирсэн хоёр хөрш улсын хоорондын хамгийн хурц маргаануудын нэг болж байна.
Словак, Унгар нь Зөвлөлтийн үеийн “Дружба” хоолойгоор Украины нутгаар дамжин ирдэг Оросын нефть одоо хүртэл мэдэгдэхүйц хэмжээгээр хамааралтай байгаа ЕХ-ны хоёр улс юм.
Украины Гадаад хэргийн яам мэдэгдэлдээ “Эрчим хүчний нийлүүлэлттэй холбоотойгоор Унгар болон Словак улсын засгийн газруудын гаргаж буй шаардлага тулгалт, шантаажийг Украин улс эрс няцааж, буруушааж байна. Шаардлагаа Кремльд хүргэх ёстой болохоос Киевт биш” гэжээ.
Унгар, Словак — Украинд цахилгаан нийлүүлэхэд чухал үүрэгтэй
Унгар, Словак хоёр нийлээд Европоос Украинд нийлүүлж буй цахилгааны ойролцоогоор талыг нь хангаж байна. Оросын довтолгооны улмаас Украин эрчим хүчний сүлжээ нь ихээхэн гэмтсэн тул ийм импортоос улам бүр хамааралтай болсон.
Фико “Хэрэв даваа гарагт Словак руу хийгдэх нефтийн нийлүүлэлт сэргэхгүй бол төрийн өмчит хувьцаат компани болох SEPS-д Украинд нийлүүлж буй цахилгааныг зогсоох хүсэлт гаргана” гэж X сүлжээнд бичжээ. Украины тал ийм алхмыг “өдөөн хатгасан, хариуцлагагүй, бүс нутгийн эрчим хүчний аюулгүй байдалд заналхийлсэн үйлдэл” хэмээн тодорхойлсон байна.
Дайны нөхцөл дэх эрчим хүчний дамжуулалт
Оросын довтолгоо эхэлснээс хойш (дөрөв дэх жил эхлээд буй) Украин улс Оросын эрчим хүчний экспортыг Европ руу дамжуулахад нутаг дэвсгэрээ ашиглуулахыг зөвшөөрсөөр ирсэн. Нийлүүлэлт эрс буурсан ч бүрэн зогсоогүй байна.
Одоогоор явагдаж буй хоолойн яаралтай засварын үеэр нефтийг Европ руу хүргэх өөр хувилбаруудыг Украин санал болгожээ. Украины ЕХ-нд суугаа төлөөлөгчийн газар нефтийг Украины нефть дамжуулах системээр эсвэл далайн замаар, тухайлбал Хар тэнгисийн гол боомт Одессаас ЕХ-тай холбогддог Одесса–Броди хоолойг ашиглах боломжийг санал болгосон байна.
Өнгөрсөн оны аравдугаар сараас хойш Орос улс Украины эрчим хүчний системд дрон, пуужингийн довтолгоогоо эрчимжүүлж, цахилгаан, дулааныг тасалдуулснаар сая сая украинчууд хахир хүйтэн өвлийн улиралд урт хугацааны цахилгаангүй байдалд орсон юм.
