Германы канцлер Фредрих Мерц АНУ Ираны удирдлагаар “доромжлуулж байна” хэмээн мэдэгдэж, Трампын засаг захиргаа хэлэлцээний ширээний ард Техранд “хууртагдаж байна" гэж үзэж байгаагаа илэрхийллээ.
Хоёр хоногийн өмнө Трамп АНУ-ын хэлэлцээний төлөөлөгчдийг Исламабад хотод Ираны төлөөлөгчидтэй хийх шууд бус яриа хэлэлцээнд явуулах айлчлалыг цуцалсан. Үүнээс хоёр долоо хоногийн өмнө АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Жэй Ди Вансын ахалсан хэлэлцээ мөн ахицгүй өндөрлөсөн юм.
Мерцийн хатуу байр суурь нь АНУ-Ираны хэлэлцээ зогсонги байдалд орсон нөхцөл байдлыг Трамп эерэгээр тайлбарлах оролдлоготой зөрчилдөж байна. Трамп өмнө нь “бүх хөзөр манайд бий” хэмээн мэдэгдэж, хэрэв Иран ярилцахыг хүсвэл “манайд ирж болно, эсвэл залгаж болно” гэж байв.
Мерцийн хэлснээр Иран “хэлэлцээ хийхдээ чадварлаг, эсвэл огт хэлэлцэхгүй байхдаа бүр ч чадварлаг” аж. Тэрээр “бүхэл бүтэн улс Ираны удирдлагад, ялангуяа Исламын Хувьсгалт гвардын өмнө доромжлогдож байна” гэв.
Иран даваа гарагт Ормузын хоолойг нээхэд төвлөрсөн гал зогсоох талаар шинэ санал гаргаж, цөмийн зэвсэг, пуужин, хориг зэрэг асуудлыг дараа хэлэлцэхээр хойшлуулах санал дэвшүүлсэн. Түүнчлэн парламент нь уг хоолойгоор нэвтрэх хөлгүүдээс “үйлчилгээний төлбөр” авах тухай хуулийн төсөл боловсруулж байна.
Гэвч International Maritime Organization энэ саналыг эрс няцааж, олон улсын усан замд ямар нэгэн татвар, төлбөр ногдуулах хууль эрх зүйн үндэс байхгүй гэж мэдэгдсэн.
АНУ Ираны боомтуудыг чиглэсэн эсрэг хориг тавьсны дараа Техраны эдийн засгийн байдал улам дордсон. ОУВС энэ онд Ираны ДНБ 6.1%-иар агшина гэж таамаглаж, инфляц бараг 70%-д хүрээд байгааг онцолжээ.
Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи ОХУ-д айлчилж, ерөнхийлөгч Владимир Путинтай уулзан хоригийн нөлөөг бууруулах талаар хэлэлцсэн байна. Путин “Ираны ашиг сонирхолд нийцсэн, бүс нутгийн ард иргэдийн ашигт нийцсэн энх тайвныг тогтоохын тулд бүхнийг хийнэ” гэж мэдэгджээ.
Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Ираны “Ормузыг эхэлж шийдэх” санал нь бодлогын өөрчлөлт боловч АНУ-ын зорилгод нийцэхгүй бөгөөд хэлэлцээ ахих магадлал бага байна.
Үүний зэрэгцээ Израилийн Ерөнхий сайд Беньямин Нетаньяаху Ливанд шинэ цэргийн ажиллагаа явуулах боломжийг дурдан Ираны дэмжлэгтэй Хезболла бүлгийн пуужин, дроны аюул хэвээр байгааг анхааруулжээ.
