Хэнтий аймгийн нэгэн гэр бүл "Монголын нууц товчоо"-г 100 метр урт эсгийн дээр зээг оёдлоор хатгаж, ширж Геннисийн номд бүртгүүлэхээр ажиллаж байна. Тэд энэхүү бүтээлээ хоёр сарын өмнөөс эхлүүлсэн бөгөөд одоо 20 дахь метрийг нь урлаад байгаа аж. Ингээд энэхүү бүтээлийнх нь талаар оёдолчин Г.Нарантуяатай ярилцлаа.

-Та манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулахгүй юу?

-Бид сийлбэртэй монгол гэр, тавилга үйлдвэрлэдэг “Хан Хэнтийн гар урчууд” компаниа ажиллуулаад 10-аад жил болж байна. Манай гэр бүлийн хүн зураач мэргэжилтэй. Харин би оёдолчин. Манай компани долоон ажилчинтайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

-Танай компани монгол гэр болон тавилга үйлдвэрлэдэг юм байна шүү дээ. Хэзээнээс эсгийн дээр зээг оёдол хийх, тэр дундаа “Монголын нууц товчоо”-г зээг хатгамалаар оёъё гэсэн  санаа төрөв?

-Сүүлийн үед 1000 тэмээ, 6000 гаруй бөх, хурдан хүлэг зэргийг Геннисийн номд бүртгүүллээ гэх мэдээг их сонсож байна. Үүнээс санаа аваад бид Монголынхоо гар урлалын бүтээлийг Геннисийн номд бүртгүүлэх нь зөв юм байна гэж бодсон. Гэхдээ тэр бүтээлийг үйлдвэрлэх явц хийгээд, түүхий эд зэрэг нь Монголын өв соёлыг агуулах чухал санагдсан. Тиймдээ ч ганцхан Монголд үйлдвэрлэдэг цагаан эсгийн дээр бидний өвөг дээдэс Чингис хаан, Их Монгол улсын түүхийг өгүүлсэн “Монголын нууц товчоо”-гоо зээг оёдлоор урлая гэсэн шийдэлд хүрсэн юм.

-Эсгийн дээр зээг оёдлоор ширсэн Монголын нууц товчоог Геннист бүртгүүлнэ-

-Ер нь манайд эсгийн дээр зээг оёдол хийдэг хүмүүс хэр их байдаг юм бэ. Ийм төрлийн бүтээл Геннисийн номд бүртгэлтэй байдаг юм болов уу?

-Геннисийн номд ийм бүтээл бүртгүүлсэн тохиолдол байдаггүй юм билээ. Тэр ч бүү хэл манайд ч ийм бүтээл урлаж байсан тохиолдол маш ховор. Ер нь бараг байхгүй гэхэд хилсдэхгүй.

-Тэгвэл та бүхний энэхүү бүтээл дэлхийд анхдагч болоод зогсохгүй Монголд анхны бүтээл болох нь шүү дээ. Мөн та бүхнийг 24 ханатай гэр урлах гэж байгаа гэж дуулсан. Энэ талаар?

-Тиймээ. Бид 24 ханатай монгол гэр үйлдвэрлэнэ гэж төлөвлөж байгаа. Тэгээд 24 ханатай гэр дотроо энэхүү эсгийн аравчаа татаад жуулчдад Монголынхоо өв соёл, гар урлалыг сурталчилна гэж боддог.

-Бүтээлээ зургаадугаар сарын 1-нээс өмнө дуусгахаар ажиллаж байна-

-Энэ бүтээлийг урлах үйл явц нь их сонин байна л даа. “Монголын нууц товчоо”-н дээр гардаг бүхий л үйл явдал, утга агуулга, үг өгүүлбэр зэргийг эсгийн дээр буулгаж байгаа гэсэн үг үү?

-Их эзэн Чингис хаан төрөх цагаас эхлээд таалал төгсөх хүртэлх бүх үйл явдлыг бид энэ бүтээлдээ оруулна. Өөрөөр хэлбэл манай хүн “Монголын нууц товчоо”-г уншаад агуулгыг нь эсгийн дээр зурах юм. Тэгээд оёдолчид маань оёж, дараагаар нь будна. Энд нэг зүйлийг тодруулж хэлэхэд бидний энэ бүтээлд ямар ч үг үсэг орохгүй, бүх утга агуулгыг зургаар харуулах юм.

-Тэгвэл Их эзэн Чингис хааны төрөхөөс үхэх хүртэлх бүхий л үйл явдал 100 метр эсгийн дээр багтаж байгаа юм байна гэж ойлголоо. Энэхүү бүтээл маань хэзээ дуусах вэ?

-Тиймээ. Бид тэр цаг хугацаан дахь бүхий л үйл явдлыг 100 метр эсгийн дээр багтаана. Өөрөөр хэлбэл бидний энэхүү бүтээлээс та тухайн үеийн ард иргэдийн ахуй амьдрал, ёс заншил, дайн дажин зэргийг харах болно. Харин бүтээл маань одоо 20 дахь метр дээрээ явна. Бид бүтээлээ АСЕМ-ийн уулзалтаас өмнө буюу ирэх зургаадугаар сарын 1-нээс өмнө дуусгана гэж тооцоолж байгаа. АСЕМ-ийн уулзалтаас өмнө дуусгаж чадвал дэлхийн олон улсын төлөөлөгчдөд бүтээлээ үзүүлж, танилцуулах зорилготой байгаа.

-Урьдчилсан тооцоогоор 52 сая төгрөгийн зардал гарсан байгаа-

-Ийм түүхэн уран бүтээлийг урлахад маш их хөдөлмөр хийгээд хөрөнгө мөнгө зарцуулагдах байх. Ойролцоогоор хэдий хэмжээний хөрөнгө мөнгө зарцуулах тооцоо гарсан бэ?

-Өдөрт 15 оёдолчин ажлуулбал сардаа 30 метр эсгий оёх боломжтой.  Ингэснээр бид ирэх зургадугаар сард бүтээлээ дуусгаж чадах юм. Бидний тооцоолсноор ойролцоогоор 52 сая төгрөгийн тооцоо гарсан. Үүнд түүхий эд, ажилчдын цалин хөлс, ажлын байрны түрээс гээд бүх зүйл багтсан байгаа.

-Танд энэ бүтээлээ дуусгачихаад цаашид ийм төрлийн бүтээл хийх бодол бий юу?

-Эгч нь эсгийн дээр зээг оёдол хийх ур чадварыг ээжээсээ өвлөж авсан юм. Тийм болохоор ийм ховор чадвар хийгээд Монголынхоо өв соёлыг аль болох олон хүнд зааж сургах юмсан, өвлүүлж үлдээх юмсан гэж бодож явдаг. Тиймдээ ч өөрийнхөө шавь нарыг бэлдэж байгаа, цаашдаа ч ийм төрлийн бүтээл урлах болно.

-Ярилцсанд баярлалаа

-Баярлалаа

-Гэрэл зургийг фэйсбүүкийн Чимиддоржийн Даваабаяр хуудаснаас авав.