Хөвсгөл аймагт гарсан тарваган тахал өвчний халдварын нөхцөл байдлын талаар ЭМЯ-аас мэдээлэл хийлээ. Тус хэвлэлийн хуралд ЭМЯ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Д.Очирбат, ЭМЯ-ны Эмнэлгийн тусламжийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын дарга М.Наранпүрэв, ХӨСҮТ-ийн захирал С.Энхболд, ЗӨСҮТ-ийн захирал Б.Амгаланбаяр нар оролцлоо.
Энэ талаар ЭМЯ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Д.Очирбат:
“Өнөөгийн нөхцөл байдлаар улсын хэмжээнд 17 аймаг, 137 сумын нийт нутаг буюу 443.000 кв2 талбай нь тарваган тахлын голомт, бүс нутаг байдаг. Өнгөрсөн 2005-аас 2025 онд тарваган тахлын нийт 31 өвчлөл, тохиол гарч байсан. Жилд дунджаар 1-ээс 2 тохиол бүртгэгдэж, нас баралт 35 хувьтай байсан. Харин 2020 онд тус өвчнөөр өвдсөн хамгийн өндөр тоотой буу зургаан тохиол батлагдсан байдаг.
Яг одоо бол Хөвсгөл аймагт гурван тохиол бүртгэгдэж батлагдсан байгаа. Үүний нэг тохиолдол нь харамсалтайгаар нас барж, нэг тохиолдол нь эдгэсэн шинжтэй байгаа. Батлагдсан гурван тохиолдлын ойрын буюу нэгдүгээр хавьтлын 96 хүнийг нэн даруй тодорхойлж, тусгаарласан. Үүнээс эрүүл мэндийн байгууллагын 41, гэр бүл, ойрын хавьтал болсон 55 хүн тусгаарлалтад байна. Ийнхүү 35 хүнд молекул биологийн болон нян судлалын шинжилгээ хийхэд 22 хүн эерэг гарсны хоёр нь нян судлалын шинжилгээгээр батлагдсан юм.
Тарваган тахлын тохиолдлыг Эрүүл мэндийн байгууллагаас шинж тэмдгийн дархвар судлал, эмнэл зүйн шинж тэмдэг, мөн лабораторийн молекул биологийн шинжилгээгээр батлагдсан тохиолдолд таргаван тахал авсан байна гэж бүртгэдэг. Тэгэхээр 22 хүн тарваган тахлаар өвчилсөн гэж мэдээлэх нь ташаа мэдээлэл. Эдгээр хүн бол PSR -ийн шинжилгээгээр эерэг гарсан боловч цаашдаа нянгийн болон эмнэл зүйн шинжилгээг хийснээр дараагийн шатны оношыг тогтоож мэдээллийг хүргэх болно” гэлээ.
Мөн,
“Хөвсгөл аймгийн Эрүүл мэндийн төв, ялангуяа “Эрчимт эмчилгээний тасаг” болон “Мэс заслын тасаг”, “Онош зүйн эмчилгээ”-ний тасгууд дээр өвчтөн ирж үзүүлсэн. Тиймээс тус газруудыг хязгаарлалтад авч, тусгаарласан. Үүнд эмнэлгийн 14 эмч, сувилагч нар хамрагдсан байгаа. Үүнээс гадна “Эрчимт эмчилгээний тасаг”- т эмчлүүлж байсан хоёр хүн байсан. Тиймээс амралтаа авсан болон Хөвсгөл аймгаас Улаанбаатар хотод мэргэжил дээшлүүлэхээр ирсэн хүмүүсийг буцаан татаж тус тасгийн болоод эмнэлгийн үйл ажиллагааг хэвийн байлгах үүднээс анхааран ажиллаж байгаа. Мөн ЗӨСҮТ-ийн зүгээс PSR, молекул биологийн шинжилгээ авах багийг гарган ажиллуулж байгаа. ХӨСҮТ-ийн зүгээс уг өвчинтэй холбоотой мэргэжлийн зөвлөхүүд болон энэ чиглэлийн таван эмчийг гарган ажиллуулахаар болсон” гэв.
Өнөөгийн нөхцөл байдлын хувьд Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Уул суманд тарваган тахал өвчний хоёр тохиол бүртгэгдэж, есөн сарын 3-нд батлагдсан бөгөөд тус өвчний улмаас иргэн “И” нас барснаар тухайн өвчний голомт болсон бүс нутгаас гарах хөдөлгөөнийг хааж хөл хорио тогтоогоод байгаа билээ.
Тарваган тахал хавар дөрөв дүгээр сараас идэвхжиж найм болон есдүгээр саруудад оргил үедээ хүрч, арван сараас намжмал байдалд ордог нийгмийг хамарсан гоц халдварт өвчин юм. Тахлын нян маш аюултай, хурдан тархдаг, хоруу чанар ихтэй бөгөөд 60 градусын халуунд л тэсвэржилтээ алддаг байна.
Тус өвчний далд байх шинж тэмдэг 5-аас зургаа хоног байдаг аж. Тиймээс одоогоор тусгаарлалтад байгаа, эхний шинжилгээ хийсэн хүмүүсийн онош маргаашнаас нарийн тодрох гэнэ.
Үүнээс гадна тарвага агнах зөвшөөрөл олгосонтой холбоотойгоор нийслэл рүү тээвэрлэсэн, нууцаар авч орсон тарвагануудаас өвчний шинж тэмдэг илэрсэн эсэх талаар асуултад,
ЗӨСҮТ-ийн захирал Б.Амгаланбаяр:
“Байгаль, орчны яамны сайдын Хөвсгөл, Говь-Алтай, Увс, Баян-Өлгий, Ховд зэрэг зургаан аймгийн нутаг болон зарим сумдад тарвага агнах зөвшөөрөл өгсөн. Үүндээ холбоотойгоор хууль хүчний байгууллагуудын хяналтын асуудал ч нэлээд үүсэж байгаа. Зөвшөөрөлгүйгээр ан хийж Улаанбаатар хот руу нэвтрүүлэх тохиолдож үргэлж байдаг. Энэ талаар нарийн шалгаж ажиллаж байгаа. Одоогоор үүн дээр хийсэн шинжилгээгээр тухайн тарвагануудаас эерэг гарсан тохиолдол байхгүй.
Гэвч манай улсын 28.3 хувь нь тарваган тахлын голомттой. Тиймээс өвчтэй эсвээс эрүүл тарвага уу гэдгийг хүн гаднаас нь хараад ялгах боломжгүй. Тэгэхээр тахлын голомттой нутаг дэвсгэрээс тарвага агнаж хүнсэнд хэрэглэсэн, бусдад борлуулах явцад уг өвчин тархсан асуудал үүсээд байгаа юм” гэлээ.
Тарваган тахал нь булчирхайн болон уушигны халдвар гэсэн хоёр шинж, хэлбэртэй байдаг. Үүнээс уушигны замаар халдах, үхэлд хүргэх өндөр эрсдэлтэй гэнэ. Тус өвчний илрэх шинж тэмдэг нь гэнэт өндөр халуурах, толгой хүчтэй өвдөх, эргэх, дотор муухайрах, бөөлжих, тайван бус болж, нойргүйдэх, арьс салстаар халдвар авсан үед булчирхай томорч хүчтэй эмзэглэх, амьсгалын замаар халдвар авсан тохиолдолд гэнэт өндөр халуурч цээжээр өвдөх, ханиалгах, цустай цэр гарах, амьсгаадах, хоол боловсруулах замаар халдвар авсан үед суулгах, заримдаа цусаар суулгах зэрэг болно.
Өдгөө Хөвсгөл аймгийн онцгой комисс шуурхай хурал зарлаж, өндөржүүлсэн бэлэн байдал тогтоожээ.
