Мьянмарын эрх баригчид төрийн эргэлтээр огцруулсан удирдагч Аун Сан Су Чигийн хорих ялыг дахин бууруулсан ч энэ нь шударга ёсыг тогтоох алхам биш гэж түүний гэр бүл болон идэвхтнүүд үзэж байна.
Пүрэв гарагт тус улсын ерөнхийлөгч Мин Аун Хлайн буддын шашны баярыг тохиолдуулсан өршөөлийн хүрээнд Су Чигийн ялыг дахин зургааны нэгээр хөнгөлсөн тухай түүний хуульчид мэдэгджээ. Энэ нь хоёр долоо хоногийн дотор хийж буй хоёр дахь ялын хэмжээг бууруулсан шийдвэр юм. Өмнө нь дөрөвдүгээр сарын 17-нд мөн ижил хэмжээгээр бууруулж, 4500 хоригдолд бүрэн өршөөл үзүүлсэн байна.
Гэсэн ч энэ шийдвэрийг түүний дэмжигчид нааштай хүлээж аваагүй бөгөөд Су Чи ойролцоогоор 18 жилийн хоригдохоор болж буй юм. 80 настай, эрүүл мэндийн асуудалтай түүний хувьд энэ хугацаа нь амьдралынхаа үлдсэн хугацааг шоронд өнгөрөөх эрсдэлтэй гэж үзэж байна.
“Энэ бол шударга ёс биш. Энэ нь ахиц дэвшил ч биш, хүний эрхийн сайжрал ч биш,” гэж түүний хүү Ким Арис мэдэгджээ. “Ээж маань хууль бусаар хоригдсон хэвээр бөгөөд бараг хорин жилийн ял тулгараад байна” гэжээ.
Аун Сан Су Чи 2021 оны цэргийн төрийн эргэлтээс хойш хоригдож байгаа бөгөөд анх 33 жилийн ял сонссон нь улс төрийн зорилготой хэрэг гэж шүүмжлэгдсэн. Дараа нь уг ялыг эрх баригчид 27 жил болгон бууруулсан байна.
Түүний хүү мөн ээж нь амьд байгаа эсэхийг нотлох баримт шаардаж, одоог хүртэл албан ёсны эх сурвалжаас ямар ч мэдээлэл аваагүйгээ хэлжээ. Тэрээр ээжийгээ хаана байгааг нь ч, биеийн байдлыг нь ч мэдэхгүй байгаагаа илэрхийлж, “хэрэв амьд бол амьд байгааг нотлох баримт гаргахыг хүсэж байна” гэжээ.
Су Чигийн ялыг бууруулсан нь “Касон”-ы бүтэн сартай холбоотой буддын шашны баярыг тохиолдуулсан өршөөлийн нэг хэсэг байсан бөгөөд нийт 1519 хоригдолд өршөөл үзүүлж, үлдсэн хоригдлуудын ялыг зургааны нэгээр бууруулсан байна.
Энэ асуудал нь идэвхтнүүдийн өргөн хүрээг хамарсан кампанит ажлын нэг хэсэг болж, эрх баригчдаас Су Чи амьд, эрүүл байгааг нотлохыг шаардаж байна. Өмнө нь түүнийг гэрийн хорионд шилжүүлж магадгүй гэсэн таамаг гарч байсан ч энэ нь хэрэгжээгүй байна.
Мөн төрийн эргэлтийн үеэр баривчлагдсан түүний нам болох Ардчиллын Үндэсний Холбооны олон зуун гишүүдийн нэг Вин Мяинт саяхан өршөөлөөр суллагдсан байна.
Хүний эрхийн байгууллага Fortify Rights-ын төлөөлөгч Бенедикт Рожерс энэ үйлдлийг эрх баригчид бодит өөрчлөлт хийж байгаа мэт харагдуулах оролдлого гэж үзжээ.
Тэрээр “Энэ нь дэглэм өөрчлөгдөж байгаа мэт хуурамч дүр зураг бий болгох, олон улсын хүлээн зөвшөөрөл олж авах гэсэн оролдлого” гэж мэдэгдсэн байна.
