Оросын шүүх Украины дайныг эсэргүүцэж байр сууриа илэрхийлсэн нэр хүндтэй сөрөг хүчний улс төрч Лев Шлосбергийг 11 жил 1 сарын хорих ялаар шийтгэжээ.
Шлосберг нь Украины дайныг ил тод эсэргүүцдэг Оросын цорын ганц албан ёсны бүртгэлтэй улс төрийн хүчин болох Яблоко намын дэд дарга юм.
Түүнийг ялласан шийдвэр нь Орос улс 2022 оны хоёрдугаар сард Украинд цэргийн ажиллагаа эхлүүлснээс хойш Кремль дайны эсрэг үзэл бодол, улс төрийн шүүмжлэлийг дарах арга хэмжээгээ улам эрчимжүүлсний нэг илрэл боллоо.
Мөн даваа гарагт ОХУ-ын Дээд шүүх Яблоко намыг есдүгээр сарын 18-20-нд болох парламентын сонгуульд оролцуулахгүй гэсэн өмнөх шийдвэрээ хэвээр үлдээж, тус намын гаргасан давж заалдах хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон байна.
Шлосберг болон Яблоко намын эсрэг гарсан эдгээр шийдвэр нь тав дахь жилдээ үргэлжилж буй Украины дайны талаар ямар ч шүүмжлэл гаргахыг Кремль үл тэвчинэ гэсэн хандлагыг улам бататгав.
Хоёр жилийн хугацаанд хоёр дахь удаагаа шүүгджээ
63 настай Лев Шлосберг 2016-2021 онд Оросын Псков мужийн хууль тогтоох байгууллагын гишүүнээр ажиллаж байжээ. Тэрээр Москва хотоос баруун хойд зүгт 600 орчим километрийн зайд орших Псков хотод Оросын армийг “гутаан доромжилсон”, мөн армийн талаар “худал мэдээлэл тараасан” гэх үндэслэлээр шүүгджээ.
Түүнд тулгасан хэргүүд нь дайныг зогсоохыг уриалсан нэгэн мэтгэлцээнд оролцсон, мөн Telegram сувгаараа цусанд будагдсан эмэгтэйн зураг болон ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины зургийг зэрэгцүүлсэн Британийн нэгэн сонины нүүр хуудсыг нийтэлсэнтэй холбоотой аж.
Уг нийтлэлийн гарчигт “Түүний цус… Түүний гар дээр” гэж бичсэн байжээ.
Шлосберг өөрт нь тулгасан хэргүүдийг үндэслэлгүй гэж няцаасан байна. Энэ нь түүний сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд шүүгдэж буй хоёр дахь хэрэг болжээ. Мөн түүнийг Оросын хууль тогтоомжийн дагуу “гадаадын агент” хэмээн бүртгэсэн нь тус улсад сөрөг, гутаан доромжилсон утгатай нэршилд тооцогдож, төрийн нэмэлт хяналт шалгалтад орох үндэслэл болдог.
Тэрээр “гадаадын агент”-ын журам зөрчсөн хэрэгт өмнө нь мөн ял сонсож байв.
2025 оны арванхоёрдугаар сард Шлосбергийг шинэ хэрэгтэй нь холбогдуулан шүүхийн шийдвэр гарахаас өмнө цагдан хорьсон.
Сүүлийн жилүүдэд Кремлийн Яблоко намд үзүүлэх дарамт нэмэгдэхийн хэрээр тус намын хэд хэдэн нэр хүндтэй гишүүн хоригдож, эсвэл “гадаадын агент” гэсэн ангилалд багтжээ.
Яблоко нам ялыг “зэрлэг балмад” гэж нэрлэв
Шлосберг баасан гарагт шүүхэд хэлсэн эцсийн мэдэгдэлдээ Орос улс 30 жилийн хугацаанд “эрх чөлөөний найдвараас хүний болон иргэний эрх, эрх чөлөөг бараг бүрэн устгах хүртэлх замыг туулсан” гэжээ.
Тэрээр Украины дайн “Оросын иргэн бүрийн амьдралыг ямар ч үл хамаарах зүйлгүйгээр өөрчилсөн” хэмээн мэдэгдэж, дайны жинхэнэ хохирлын тоо хэзээ нэгэн цагт ил болоход “улс орон бүхэлдээ цочирдоно” гэдгээ хэлжээ.
Яблоко нам Шлосбергт оногдуулсан ялыг “эх орноо хайрлаж, гал зогсоохыг уриалсны төлөө оноосон зэрлэг балмад ял” хэмээн тодорхойлжээ.
Тус нам Telegram дахь мэдэгдэлдээ Шлосберг шүүхийн шийдвэрийг давж заална гэж мэдээлсэн байна.
Олон улсын хүний эрхийн байгууллага Amnesty International ч уг шийдвэрийг буруушаажээ.
Тус байгууллагын Зүүн Европ, Төв Азийг хариуцсан захирал Мари Струтерс “Түүнийг дур мэдэн мөрдөн шалгаж, ялласан нь энх тайвныг уриалж, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхээ эдэлснийх нь төлөө авсан илт өшөө авалт юм” гэж мэдэгдлээ. Мөн Оросын эрх баригчдыг Лев Шлосбергийг нэн даруй, ямар ч болзолгүйгээр суллаж, түүний ялыг хүчингүй болгохыг шаарджээ.
Түүнчлэн тайван замаар дайныг эсэргүүцсэн үзэл бодлоо илэрхийлэхийг гэмт хэрэгт тооцдог хууль тогтоомжийг хүчингүй болгож, Яблоко намын гишүүд болон дэмжигчдийг хавчин мөрдөхөө зогсоохыг уриалсан байна.
Дээд шүүх Яблоко намыг сонгуулийн жагсаалтаас хассан шийдвэрээ хэвээр үлдээлээ
Москва хотод болсон тусдаа шүүх хурлаар ОХУ-ын Дээд шүүх Яблоко намыг Төрийн думын буюу парламентын доод танхимын сонгуулийн саналын хуудсаас хассан долоо хоногийн өмнөх шийдвэрээ хэвээр үлдээжээ. Тус намын давж заалдах хүсэлтийг мөн хэрэгсэхгүй болгосон байна.
Оросын Сонгуулийн төв комисс долоодугаар сард Яблоко намыг бусад 10 намын хамт сонгуульд оролцохыг зөвшөөрч байсан юм. Үүний дараа олон нийтийн сүлжээ ашигладаг залуус болон гадаадад амьдарч буй Оросын сөрөг хүчний олон төлөөлөгч Яблоког дэмжиж, сонгогчдыг тус намын төлөө санал өгөхийг уриалсан байна.
Яблоко нам өмнө нь Оросын парламент дахь либерал үзэл баримтлалын гол дуу хоолойнуудын нэг байсан ч Кремль улс төрийн хяналтаа улам чангатгахын хэрээр парламент дахь суудлуудаа алдсан юм.
Сүүлийн жилүүдэд Яблоко нь Орос улс Украинд бүрэн хэмжээний цэргийн ажиллагаа эхлүүлснийг ил тод эсэргүүцсэн цорын ганц бүртгэлтэй сөрөг хүчний нам байжээ.
Энэ жилийн сонгуулийн кампанит ажлын урианууд нь:
Кремлийг дэмждэг хэд хэдэн нам Яблоко сонгуульд оролцох эрх авсны дараа түүний дайны эсрэг байр суурийг ил тод шүүмжилжээ.
Тухайлбал, “Эх орон” нам Дээд шүүхэд хандаж, Яблоко намыг саналын хуудаснаас хасахыг шаардсан байна. Тэд Яблоког зохиогчийн эрх зөрчсөн, сонгуулийн зардлын хязгаарыг давсан гэж буруутгахаас гадна Украины талаарх байр суурийг нь хууль бус бөгөөд Оросын нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг зөрчихийг уриалсантай адилтгажээ.
Яблоко эдгээр буруутгалыг няцаасан ч Дээд шүүх “Эх орон” намын талд шийдвэр гаргасан байна.
Даваа гарагт Яблоко намын давж заалдах хүсэлтийг хэлэлцэж байх үеэр тус намын дэмжигчид шүүхийн байрны гадна цугларсан хэдэн арван хүнийг саатуулжээ.
1990-ээд онд Яблоко намыг хамтран байгуулсан, тус намын улс төрийн хорооны дарга Григорий Явлинский шүүхийн шийдвэрийг буруушаагаад энэ нь Оросын улс төрийн тогтолцоонд нүүрлэж буй “ноцтой, улам гүнзгийрч буй хямрал”, улс орны хүсэж буй ирээдүйн талаар ойлголт дутмаг байгааг харуулж байна гэжээ.
“Улс төрийн үзэл бодол, байр сууриасаа үл хамааран хүмүүс үүнийг улам тод мэдэрч эхэлж байна” гэж тэр хэлээд, Яблоко намын “энх тайван, эрх чөлөөний төлөөх” кампанит ажил энэ эмзэг асуудлыг хөндсөн гэж нэмжээ.
Яблоко намын дарга Николай Рыбаков шүүхийн шийдвэрийн дараа сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийхдээ нам нь ОХУ-ын Дээд шүүхийн Тэргүүлэгчдэд дахин гомдол гаргаж, шаардлагатай тохиолдолд Үндсэн хуулийн шүүхэд хандах болно гэж мэдэгдсэн байна.
“Бид хамгийн гол зүйлд хүрч чадсан. Орос улсад хэчнээн олон хүн энх тайвныг хүсэж, хэвийн амьдрахыг хүсэж, эх орондоо үр хүүхдээ энх тайван тэнгэрийн дор өсгөхийг хүсэж байгааг дэлхий нийт мэддэг болсон” гэж Рыбаков хэлжээ.
Шлосбергт оногдуулсан хорих ялын талаар тэрээр “Бидний сэтгэл зүрх Лев болон энх тайвны төлөө, хүмүүс амиа алдахгүйн төлөө тэмцэж ирсэн, одоо ч тэмцэж буй бусад улс төрийн хоригдлуудтай хамт байна” гэж мэдэгдсэн байна.
