Кубын удирдагч асан Раул Кастрод холбогдох уг хэрэг АНУ-ын Хууль зүйн яамны 30 гаруй жилийн турш боловсруулсан мөрдөн шалгалтын үр дүн аж. Майами дахь холбооны прокурорууд түүнд холбогдох яллах дүгнэлтийн анхны төслийг 1990-ээд онд бэлтгэж байжээ.
Лхагва гарагт Майамид болсон арга хэмжээний үеэр 94 настай Кастрог Кубын Батлан хамгаалахын сайдаар ажиллаж байхдаа 1996 онд Куба-Америкийн Brothers to the Rescue байгууллагын хоёр иргэний нисэх онгоцыг сөнөөх тушаал өгсөн гэх хэрэгт буруутган ялласан талаар зарласан байна.
Олон улсын агаарын орон зайд Кубын хоёр МиГ сөнөөгч онгоц халдлага үйлдэхэд дөрвөн хүн, тэдний гурав нь америк иргэн амь үрэгдсэн юм. АНУ-ын Ерөнхий прокурорын үүрэг гүйцэтгэгч Todd Blanche Кубын цагаачид тусгаар тогтнолын өдөр болгон тэмдэглэдэг өдөр халдлагын хохирогчдыг хүндэтгэх ёслолын үеэр яллах дүгнэлтийг зарласан юм.
Кастрог АНУ-ын иргэдийг хөнөөхөөр хуйвалдсан, нисэх онгоц устгасан, мөн дөрвөн хүний амийг хөнөөсөн гэх дөрвөн зүйл ангиар буруутгаж байгаа юм. Тэр одоогоор АНУ-ын эрх баригчдын мэдэлд ороогүй байгаа.
Анхны яллах дүгнэлтийн төсөл нь 1992 онд дээрэм, хар тамхины наймааны хэргээр ял сонссон Панамын удирдагч Мануэл Норьегагийн хэргийн мөрдөн шалгалтын дараа боловсруулагджээ.
Норьегагийн хэргийг мөрдөн шалгахад оролцсон Льюисийн хэлснээр, тухайн мөрдөн шалгалтын үеэр Фидель Кастрогийн дүү Рауль Кастро болон Кубын засгийн газрын бусад гишүүд Колумбын хар тамхины бүлэглэлүүдээс ачаа тээврийг нь хамгаалсны төлөө олон сая доллар авсан гэх нотлох баримт цугларсан байна.
Гэвч Miami Herald сонин яллах дүгнэлтийн төслийн талаар мэдээлсний дараа энэ хэрэг зогсонги байдалд орсон гэж Льюис дурсжээ.
Дараа нь Brothers to the Rescue байгууллагын онгоцыг буудан унагасан хэргийн дараа шинэ мөрдөн шалгалт эхэлсэн байна. Холбооны мөрдөх товчоо Кубын тагнуулын сүлжээний мөрдөн шалгалтыг эрчимжүүлжээ. Энэ сүлжээ нь Майами, Тампа дахь цэргийн байгууламжуудаас эхлээд Brothers to the Rescue байгууллага болон Конгрессын гишүүдийн ажлын албанд хүртэл нэвтэрсэн байсан аж.
“La Red Avispa” буюу “Зөгийн сүлжээ” нэртэй уг тагнуулын бүлэглэл нь Майами дахь Кастрог эсэргүүцэгч куба гаралтай иргэдийн дунд тагнуулаа шургуулсан байжээ. Тэдний дотор далайд төөрсөн Кубын дүрвэгчдийг илрүүлж аврах ажиллагаа явуулдаг Brothers to the Rescue байгууллага ч байсан юм.
2000 онд болсон шүүх хурлаар тус тагнуулын сүлжээний таван гишүүн, түүний дотор удирдагч Жерардо Хернандез тагнуул болон бусад хэргээр буруутай нь тогтоогджээ. Тусдаа яллах дүгнэлтэд Кубын МиГ онгоцны нисгэгчид болон зэвсэггүй иргэний онгоцуудыг буудан унагах тушаал өгсөн гэх Кубын генералыг хүн амины болон бусад хэргээр буруутгасан байна.
Тухайн үед бүх насаар нь хорих ял эдэлж байсан Эрнандес 2014 онд хоригдол солилцооны хүрээнд Куба руу буцаагдсан нь Өмнөд Флорида дахь Куба-Америкийн хамгийн том нийгэмлэгийн дунд хүчтэй эсэргүүцэл дагуулжээ.
Кастрог яллах оролдлого улс төрийн тэргүүлэх чиглэл өөрчлөгдсөнөөс болж саарсан мэт харагдаж байсан ч мөрдөн шалгалтад оролцсон прокурорууд болон одоогийн албан тушаалтнууд Кастрогийн ах дүүсийн хэргийг хэзээ ч бүрэн хаагаагүй гэж мэдэгджээ. 2014 оны хоригдол солилцоо нь 2016 оны сонгуульд Трамп ялсны дараа хэргийг дахин эрчимжүүлэхэд нөлөөлсөн байна.
Кубын тагнуулын хэргийн мөрдөн шалгалтыг удирдсан Дэвид Бакнер Brothers to the Rescue байгууллагын нисгэгчдийн амийг хөнөөсөн хэрэгт холбоотой бүх хүнийг яллах боломжийг судалсан гэв. “Бид нотлох баримтыг боломжит хамгийн эцсийн цэг хүртэл мөрдсөн. Бид хүн бүрийг шалгасан. Манай зорилго бол эдгээр гэр бүлд шударга ёс тогтоох байсан” гэж тэр хэлсэн байна.
Бакнерын хэлснээр, мөрдөн шалгалтаар Кубын засгийн газар тухайн үед Европын орнуудын санхүүжилтээр хүчээ авч байсан Куба дахь тэрс үзэлтнүүдэд анхааруулга өгөх зорилгоор энэ халдлагыг үйлдсэн нь тогтоогджээ.
1996 оны халдлагын үед Brothers to the Rescue байгууллагын онгоцууд Кубын агаарын хилээс гадуур нисэж, Хавана хотын оршин суугчдад хүргэх зорилготой засгийн газрын эсрэг мянга мянган ухуулах хуудас цацдаг байсан аж. Халдлагын өдөр Майами дахь тагнуулууд Кубын армид нислэгийн төлөвлөгөөний талаар мэдээлж, сүлжээний удирдагч Эрнандесийг тухайн онгоцуудын нэгэнд суухгүй байхаар зохицуулсан гэж прокурорууд шүүх хурлын үеэр мэдүүлжээ.
