УИХ-ын гишүүн Р.Сэддорж, А.Ариунзаяа, Ж.Баярмаа, Б.Пунсалмаа, Р.Эрдэнэбүрэн, С.Эрдэнэбат нар Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлж, хэлэлцүүлж эхлээд байна.
Монгол Улсын 330 суманд ажиллаж амьдарч буй малчин өрхүүдийн хүүхдүүдийг ерөнхий боловсролын сургуульд ороход нь сонголттой болгох үүднээс уг хуулийн төслийг боловсруулжээ.
Малчин өрх хүүхдээ сургуульд сургахын тулд малаа зарж, хот суурин газар бараадах, эсвэл хүүхдүүдээ дагаж эхнэр нь төв суурин газарт амьдарч байгаагаас ганцаар амьдрах малчин эрчүүдийн тоо нэмэгдэх, улмаар гэр бүл салалт ихсэж байгаа аж. Иймд тухайн онд найман нас хүрэх хүүхдийг ерөнхий боловсролын сургуульд элсүүлэн суралцуулах, малчин өрхийн хүүхдийн нэг, хоёрдугаар ангийн сургалтыг эцэг, эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчийн хүсэлтээр хосолсон хөтөлбөрт хамрагдах сонголт бий болгох хүсэлтийг малчид гаргажээ. Нөгөөтээгүүр, нүүдлийн өв соёл, уламжлалыг тээж яваа малчдаа хайрлан хамгаалах нь чухал гэдгийг төсөл санаачлагч гишүүн онцолж байгаа юм.
Малчдын хүүхдийг эхний хоёр жилд нь цахимаар сургаж, найман настайд нь сургуульд оруулах хуулийн төслийн талаар малчид, УИХ-ын гишүүдийн төлөөлөл, Боловсролын сайд ямар байр суурьтай байгааг хүргэж байна.
Дорноговь аймгийн Айраг сумын малчин М.Бямбаахүү
Малчдын бага насны хүүхдийг цахимаар сургах боломжтой гэж ярьж байгаа. Энэ нь нэг талдаа сөрөг үр дагавартай байхаар байна. Цахимаар сурсан хүүхдүүд танхимаар суралцсан хүүхдүүдээсээ хоцрох магадлалтай. Дээрээс нь гуравдугаар ангиасаа танхимаар сураад эхлэхдээ ангийнхандаа “Энэ малчны хүүхэд, энэ хоцрогдсон хүүхэд” гэдэг байдлаар гадуурхагдах эрсдэл бий. Малчдын хүүхдийг аль болох хоцрогдолгүй сургаж, дэлхийн түвшний боловсрол эзэмшүүлээсэй гэж хүсэж байна.
УИХ-ын гишүүн Р.Сэддорж
47 суманд очиж малчидтай уулзсан. Бүх суманд энэ асуудлыг ярьж байгаа. Эхнэр нь хүүхэдтэйгээ сумын төвд амьдарч, нөхөр нь малаа хараад хөдөө үлдэж байна. Ингэснээр тухайн айлын зардал нэмэгддэг. Мөн өөр асуудлууд үүссэнээс болоод малаа зараад төв рүү орж удам залгасан малчдын тоо цөөрч байна. Сүүлийн гурван жилд малчин өрхийн тоо 8000-аар буурсан байна. Үүнийг Монголын төр анхаарах ёстой. Манай боловсролын яам уян хатан ажилладаг юм билээ. Зусландаа амьдраад цахимаар хүүхдүүдээ хүргэдэг айлууд бий. Булган аймагт амьдарч буй Канадын иргэн бүх хүүхдээ цахимаар Канадын боловсрол эзэмшүүлж байна. Малчдын хүүхдийг цахимаар сургахыг зардал чирэгдэл багатайгаар зохион байгуулах боломжтой. Тэтгэвэртээ гарсан ч ажиллах боломжтой багш нар аймаг, сумдад олон бий. Тэднийг дайчлахад залуу багш нараас хамаагүй илүү заана. Явуулын багш явуулах багахан зардал гарах байх. Гэхдээ зөвхөн сонголт өгч байгаа гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Малчдын бүх хүүхдийг цахимаар сургах юм биш. Малчид өөрсдөө хүсвэл цахимаар сургана.
УИХ-ын гишүүн Д.Рэгдэл
Нүүдлийн соёл иргэншлийн тогтолцоонд суурин соёл иргэншлийг тогтолцоог нэвтрүүлчихээд зүтгээд байна. Найман настайд нь сургуульд оруулдаг тогтолцоо бол нүүдэлчин соёлд маш сайн тохирдог байсан. Гэтэл одоо зургаан насны хүүхдийг ах, эгчийг нь бараадуулаад дотуур байранд суулгачихаж байна. Хамгийн наад зах нь нүхэн жорлонд бие засахаас эхлээд хүндрэл үүсдэг. Жорлонд унаж байсан тохиолдол ч бий. Тиймээс малчдын хүүхдийг цахимаар сургаж эхлэх нь зөв.
УИХ-ын гишүүн П.Ганзориг
Хуулийн төслийг үзэл баримтлалынх нь хүрээнд дэмжиж байгаа. Уламжлалт амьдралынх нь хэв маягт тохируулж малчдын хүүхдүүдийг нэг, хоёрдугаар ангид нь зайнаас сургах боломжийг бий болгож байгаа нь зөв. Гэрээсээ сурч байгаа хүүхдүүд танхимаар сурч байгаа хүүхдүүдээсээ хоцрох эрсдэл байгаа. Үүнийхээ улмаас өөртөө итгэх итгэх нь буурч цаашдаа танхимаар ч сурах чадвар нь сулрах эрсдэлтэй. Ер нь сургуульд сурна гэдэг хүүхдүүд үе тэнгийнхэнтэй харилцаж нийгэмших, бусдыг танин мэдэх, сэтгэл хөдлөлөө удирдах гээд олон чадварыг сурахыг хэлдэг.
Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан
Р.Сэддорж тэргүүтэй гишүүдийн санаачилсэн энэ хуулийн төслийг зарчмын хувьд дэмжиж байгаа. Гэхдээ заавал ингэж хуульд өөрчлөлт оруулах шаардлага байхгүй. Одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа боловсролын ерөнхий хуульд энэ зохицуулалт бий. Малчдын хүүхдэд зориулсан хувилбарт сургалтыг улс орон даяар нэгэн зэрэг хэрэгжүүлье гэхээс илүү энэ намраас хэрэгжүүлж тодорхой хүрээнд эхлүүлэх төрийн бус байгууллагуудын санаачилга бий. Манай боловсролын хүрээлэн дээр бас хувилбарт сургалтыг хэрхэн зохион байгуулах тухай судалгаа бий. Тиймээс хэрэгжүүлэх боломжтой.
Хуулийн төслийг ямартай ч Байнгын хороо дэмжээд байна. Энэ долоо хоногт чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэнэ.
