УИХ дахь МАХН, МҮАН-ын “Шударга ёс” эвслийн бүлэг чадамжгүй болох нь тодорхой боллоо. Тус бүлгийн гишүүн Д.Тэрбишдагва, Ч.Улаан нар бүлгээс гарахаар болсноо өчигдөр албан ёсоор мэдэгдсэн. Өнгөрсөн сард Г.Уянга болон Л.Цог нар мөн эвслийн бүлгээс гарахаа мэдэгдсэнээр ердөө наймуулаа үлдээд байсан юм. Хуулийн дагуу бүлэг нам, эвсэл парламентад бүлэг байгуулахын тулд хамгийн багадаа 8 суудалтай байх ёстой. “Шударга ёс” эвслийнхэн уг нь анх энэ парламентад 11-үүлээ орж ирсэн. Гэвч дөрвөн жилийн дараа ердөө зургуулаа үлдсэнээр эвслийн бүлэг тарахад хүрч байна.
Хамгийн анх Д.Батцогт гишүүн эвслээс гарч, АН-д элссэн. Г.Уянга гишүүн Тусгаар тогтнол, эв нэгдлийн намыг шинээр байгуулсан бол Л.Цог гишүүн одоогоор аль нэг намд харьяалагдаагүй байна. Харин Ч.Улаан болон Д.Тэрбишдагва нар МАН-д элсэх болсноо мэдэгджээ. Тэдний хувьд ердөө дөрвөн жилийн өмнө МАН-аас гарч, МАХН-д нэгдээд байсан. Гэвч дөрвөн жилийн дараа МАХН-аас эргээд МАН-д элсэж байна.
“Шударга ёс” эвслийн задрал үүгээр ч зогсохооргүй байгаа юм. Тодруулбал, МҮАН-ынхан сонгуульд өрсөлдөхгүй, АН-ыг дэмжинэ гэдгээ мэдэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, эвслийн бүлэг дэх МҮАН-ын гишүүд болох Н.Батцэрэг, М.Сономпил нар ирэх сонгуульд АН-аас нэр дэвших бололтой.
МАХН, МҮАН-ын “Шударга ёс” эвслийнхэн Монголын төр болон парламентад шударга ёсыг тогтоож, хэлмэгдүүлэлтийг зогсоохын төлөө нэгдсэн. Сонгуульд ч чамгүй олон суудал авч, Монголын түүхэнд анх удаагаа бүлэг байгуулах хэмжээний хүчтэй гуравдагч хүчин болж гарч ирсэн. Тэр ч бүү хэл Засгийн газарт хамтарч, төр барилцаж явсан нь эвслийн бүлгийн хувьд томоохон амжилт байлаа. Гэхдээ энэ бүхэн ердөө дөрвөн жилийн настай байжээ.
Нөгөөтэйгүүр өнгөрсөн хугацаанд “Шударга ёс” эвсэл шударга бус ажилласан, шантааж хийсэн гэх шүүмжлэл байнга шахуу өрнөдөг байсан. Түүнчлэн эвслийн бүлэг албан тушаалын наймаа хийхийг завддаг, нэгнийгээ сайд, дарга болгуулахын төлөө төрийг шантаажилдаг, гацаадаг гэх шүүмжлэл ч тэднийг тойроогүй. Хамгийн сүүлд гэхэд “Шударга ёс” эвслийн дарга Н.Энхбаяр “Би Шадар сайд болмоор байна...” хэмээн ил тод хэлж байсан удаатай.
УИХ-ын гишүүн Г.Уянга эвслийн бүлгээс гарахдаа “Бүлгийн хурал дээр зөвхөн хэнийг сайд болгох тухай л асуудал яригддаг байсан. Шударга ёс эвсэл шударга байж чадаагүй” хэмээн байр сууриа илэрхийлж байв. Харин Д.Тэрбишдагва болон Ч.Улаан нар “МАН болон МАХН эвсэж, хамтраасай гэж хүсдэг. Гэтэл тэр нь боломжгүй болсон. Бид энэ хоёр нам нэгдээсэй гэж хүсдэг. Сонгууль дөхөж байгаа үед санал хуваахгүй байх байр суурьтай байгаа. Тийм учраас МАХН-аас гарч, МАН-д гишүүнчлэлээ сэргээнэ” гэсэн.
“Шударга ёс” эвслийн задрал үүгээр ч зогсохооргүй байгаа юм. Тодруулбал, МҮАН-ынхан сонгуульд өрсөлдөхгүй, АН-ыг дэмжинэ гэдгээ мэдэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, эвслийн бүлэг дэх МҮАН-ын гишүүд болох Н.Батцэрэг, М.Сономпил нар ирэх сонгуульд АН-аас нэр дэвших бололтой. Харин нэр дэвшигчид энэ долоо хоногт тодорхой болно. Тэгэхээр эвслээс Н.Батцэрэг, М.Сономпил нар ч бас энэ долоо хоногтоо багтаад эвслийн бүлгээс гарна гэх мэдээлэл бий. Хэрэв тэгэхэд хүрвэл “Шударга ёс” эвсэлд Н.Энхбаярт үнэнч цөөн хэдхэн хүн л үлдэхээр болж байгаа юм.
Тухайлбал, О.Баасанхүү, З.Баянсэлэнгэ, Ц.Оюунбаатар, Ц.Цолмон нар л бууриа сахиж үлдэх нь. “Шударга ёс” эвсэл бүлэг байгуулах чадамжгүй болсон учраас Засгийн газарт буй сайд нар ч татагдаж таарна. Ингэснээр Засгийн газрын тогтвортой байдалд ч муугаар нөлөөлөхийг үгүйсгэхгүй. Магадгүй Засгийн газар ирэх хоёр сарын хугацаанд эвслийн бүлэгт ногдсон зургаан сайдын оронд дан үүрэг гүйцэтгэгч нар томилж ажиллах биз ээ.
