Алдагдаж, алсарсан өв соёл

Өв соёл, түүх уламжлал, зан заншил бол үндэсний дархлаа, оюуны ой санамж юм. Хэрэв үүх түүхээ үл огоорч, соёл, уламжлалаа баллуурдаж орхивол үндэсний дархлаа суларч, үнэт зүйт, чиг баримжаагүй шинэ үеийнхэн өсөж торнино. Тиймээс өв соёлоо хойч үедээ сурталчлан таниулж, өвлүүлэн үлдээх нь төрийн хийгээд иргэн бүрийн эрхэм үүрэг билээ.

“Сүүдэр нөмөрсөн” он жилүүд

1920-иод оноос хойших 20 гаруй жилийн хугацаанд Монголын соёл, уламжлал, боловсрол, зан заншил, итгэл үнэмшлийг хар бараан сүүдэр нөмөрсөн. Учир нь тухайн үед их хэлмэгдүүлэлт өрнөж, тэр дундаа онцгойлон бурхны шашин, лам нарыг нийгмээс хавчин, хоморголон устгасан юм. Тодруулбал, их хэлмэгдүүлэлтийн үед оюун санааны өв тээгч болох олон мянган хувилгаан, лам хуврагуудад хилсээр ял хүлээлгэж, 700 гаруй сүм хийдийг устгасан гэж түүхэн эх сурвалжид дурдсан байдаг. Өнгөц харахад шашин, лам нар л хэлмэгдэж байсан мэт боловч цаана нь их соёл, үүх түүх, уламжлал, занц заншил, итгэл үнэмшил ганхаж байсан юм. Өөрөөр хэлбэл, буддын шашинтай хамт анагаах ухаан, зурхайн ухаан, уран бичиг, утга зохиол, өв соёл хамт устсан гэж түүх судлаачид үздэг.

Түүнчлэн устгасан сүм хийдийн дотор байсан соёлын биет өвүүдийг гаднын улс руу зөөсөн гэх яриа ч эрдэмтдийн дунд өрнөдөг. Ийнхүү бид их соёлоо дарангуйлал, хавчлага дунд суйлуулж, зан заншил, уламжлал, итгэл үнэмшлээ хазаарлуулж байсан ард түмэн. Гэхдээ одоо түүхээ сэргээж, өв соёлоо өвлүүлэн, хөгжүүлэх цаг хэдийн болсон.

Нөхөн олговор олгох тухай хууль бидний өв соёлыг сэргээнэ

Өнгөрсөн нэгдүгээр сард Ц.Цэрэнпунцаг тэргүүтэй УИХ-ын нэр бүхий 54 гишүүн Бурхны шашин, соёлын биет болон биет бус өв соёлыг сэргээн хөгжүүлэхэд нөхөн олговор олгох тухай хуулийн төслийг санаачилж, өргөн барьсан. Энэ нь их хэлмэгдүүлэлтийн үед устаж үгүй болсон шашин соёлын үнэт өвийг сэргээж, хойч үедээ өвлүүлэн, таниулах чухал ач холбогдолтой. Гэхдээ уг хуулийн төслийг өргөн барьснаас хойш сайн, муу элдэв шүүмжлэл нийгэмд өрнөх болсон. Зарим нь түүхэн ач холбогдол, гол агуулгыг нь онож ойлгож байгаа бол нөгөө хэсэг нь лам нарт улсаас мөнгө өгөх гэж буй мэтээр харж буй юм. Ямартай ч алдагдсан өвөө сэргээж, алдаанаасаа суралцах нь төрийн хийгээд бидний эрхэм үүрэг.

Дэлхийн бусад орнууд ч ийм жишгээр өв соёлоо хадгалж, хамгаалдаг. Нэг жишээ дурдъя.

Өнгөрсөн жил Парисын эх дагинын сүм шатаж, уг сүмтэй хамт тус улсын үүх түүхийн нэгээхэн хэсэг үнсэн нуранга болов. Гэхдээ уг үйл явдлын дараахан сүмийг сэргээн босгох хандив болох 300 сая орчим евро ард иргэдээс цугларч, тэд өв соёлоо дахин сэргээн, засварлаж чадсан. Гэтэл бид 700 гаруй сүм хийдээ их хэлмэгдүүлэлтийн үед үгүй хийчихээд өнөөдрийг хүртэл нэгийг нь ч сэргээн засварлаж чадаагүй л байна. Сүм хийд гэдэг зөвхөн барилга, байшин төдий биш соёлын томоохон өв юм.

Шинжлэх ухааны академийн Философийн хүрээлэнгийн шашин судлалын салбарын эрхлэгч М.Батаа

Уламжлалт шашин соёлоо хэлмэгдүүлсэн гэдэг нь хэдэн лам нарыг хэлмэгдүүлсэн төдий асуудал биш юм. Түүх соёл, түүний биет болон биет бус өв, үнэт зүйлс уламжлал, сэтгэлгээний онцлог зэрэг мал олон зүйлийг устгаад, цоо шинэ юм гаргаж ирээд түүнийгээ хүчээр тулгаж байгаа хэрэг. Манай түүхэнд хэлмэгдэлт 1921 оны сүүл 1922 оны эхээр Саж ламын хэргээр эхэлсэн. 1937 он бол оргил үе нь байсан. Хэлмэгдүүлэлт 1989 он хүртэл үргэлжилсэн урт хугацааны үйл явдал. Энэ бол соёл иргэншлийн хамгийн том ухралт, сүйрэл.

Үүх түүхээ мэдэхгүй бол ойд төөрсөн сармагчин лугаа адил гэх ардын хэлц үг бий. Бид үүх түүх, өв соёлоо мэддэггүй, мэдье гэсэн ч үзэж хараад, сонирхож сонжих өв үгүй хойч үеийн бэлтгэж байна. Тиймээс алдагдсан өвөө сэргээж, алдаанаасаа суралцах цаг нь иржээ.

Эх сурвалж: Үндэстний ТОЙМ сэтгүүл

Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд eagle.mn хариуцлага хүлээхгүй.

Сэтгэгдэл бичих (11)

  1. ер нь анагаахаа мэддэг лам байдаггүй шд. оточ манал бурхан яагахлээрээ хөх юм. өвдөөд байна гэж ёолвол тэр газар нь тайраад л тийм якут шаманы тухай кино байдаг. тарнийн ёсны хатуу үйлийг дэлгэрүүлж эрхэнд хурааж амирлуулах үйл

    0 0 Хариу бичих
  2. парисын дарь эхийн сүм болоогүй ээ. 2024 онд дуусах нь уу. байнга шахуу цоожтой байдаг. орж чадаагүй. эх дагина гэвэл лусын болоод явчнаа. дагина 》да гийнах 》ихээр гийнах.

    0 0 Хариу бичих
    • бидний гэх юмуу дарь эхийн сүм 70-аад онд цоожтой, 90-ээд онд цоожтой. байнга шахам цоожтой. өнөө хэний цамцыг шатааж цэвэрлэдэг юм гэх чинь билээ гээд шатаачихсан бус уу.

      0 0
    • пүү лам гийнах гээд байсан шүү. өөрөөр бас хэлнэ. пүү лам чинь бошго мошго баахан ном тайлж байна гээд ганц өгүүлбэр болгож ойлгоод яриад байнлээ. юу гэсэн усанд автах нь ээ, түрүүчээсээ тив тивээрээ алга болоод байна гэнэ.

      0 0
  3. данзангьяцо лам ч намтартаа бичсэн байдаг. потала ордон олон өрөө тасалгаатай. мянган өрөөтэй ч билүү. подвалын олон тасалгаанд муми хатаамал болсон лам их байсан. муми шиг мууддаггүй хатаамал лам хийж үзэх гэсэн туршилт ютүб дээр бий. гэдсээ цэвэрлээд муутгадаггүй ургамал их идэж бэлддэг үү гм. ганданд газар дор тиймэрхүү байгаа байх гэдэг.

    0 0 Хариу бичих
  4. 3 жил 33. 16 төрөлдөө гэгээнээ үзэх. наад талаас хичээхгүй бол цаад талаас тангаргаа хатуу биелүүлээд явчихдаг юм бишүү.

    0 0 Хариу бичих
  5. хэдэн авгай ганданд жагсаад чанаргүй вакцин хүүхдүүддээ шахуулахгүй гэж жагссан юмуу. дээш нь уламжлаад өгөөч гэжээ. тэгсэн бид шавар бурхан тул хөдлөхгүй гэсэн гэнэ үү. эвгүй гэдэг нь. ядаж тайван амгалан бай, үнэнийг магадлая ч гээгүй юмуу даа. эсвэл уламжлая, хэлээд өгье ч гээгүй.

    0 0 Хариу бичих
    • рациональ үе ирлээ-г зарлаж лам цэрэн мөнгө нэхээд. тэгсэн эргээд бүсгүйчүүд лам юу хийж чаддаг юм гэж сүрхий шалгуулсан даа хөөрхий. эргээд тооцоо нэхэгдээд. аяганы хариу өдөртөө

      0 0
    • японд модон бурхан сахиус байдаг. гууль, шүр, чулуу, хүрэл, алт, мөнгө, шуумал

      0 0
    • японд модон бурхан сахиус байдаг. гууль, шүр, чулуу, хүрэл, алт, мөнгө, шуумал

      0 0
  6. шашин дотроо шүүх цагдаагийн яамтай юм бишүү. шарын бодвол потала ордонд юмуу хаана юм тэнд нь их олон өрөөтэй ордон сүм хийдийн олон өрөөний нэгэнд бясалгалд орсон нэг лам сууж байж. их цэвэрлэгээ хийж байсан лам - өө үхчиж гээд гаргаад шатаачихсан нэг домог ч юмуу сургамж ч юм уу түүх бий. тэгээд ламын сүнс ирээд биеэ хайдаг.

    0 0 Хариу бичих