Бүгдийг нь тэглэх бус бурхан болоочдын тэтгэврийн зээлийг ар гэрийнхнээр нь төлүүлэхээ болъё

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч он солигдох мөчид ард түмэндээ хандаж хэлсэн үгэндээ “Туурга тусгаар Монгол Улсын хөгжил дэвшлийн төлөө залуу насаа зориулсан ахмад буурлуудаа өрийн дарамтаас салгах зорилгоор алдагдсан байсан Салхитын мөнгөний ордоо эдийн засгийн эргэлтэд оруулах замаар тэтгэврийн зээлийг нэг удаа тэглэх тухай ҮАБЗ-ийн гишүүд санал нэгдэн шийдвэр гаргасныг ахмадууд та бүхэндээ дуулгаж байгаадаа баяртай байна” гэсэн юм.

Мэргэжлийн эдийн засагчид улстөрчид энэхүү шийдвэрийг “ҮАБЗ практикт байдаггүй шийдвэр гаргалаа” хэмээн дүгнэж байна. Харин олон нийт ахмадуудын тэтгэврийг ингэж нэг удаа тэглэх нь буруу, зөвийн аль вэ гэдгээр хоёр хуваагдаад байгаа юм. Уг нь ингэж талцуулах, ахмадуудыг ялгаварлан гадуурхаж байгаа мэт үйлдэл гаргахын оронд тэтгэврийн зээлийн хүүг бууруулах, тэнгэрт дэвшсэн хүмүүсийн тэтгэврийн зээлийг ар гэрийнхнээр нь төлүүлэхийг болих, Хамтын тэтгэврийн тухай хуулийг буцааж сэргээх гэх мэт зохицуулалтуудаас сонгох боломжтой.

Өндөр настны тэтгэврийг өөрийн хүсэлтээр эрэгтэй 60, эмэгтэй 55 насандаа тогтоолгох хуулийн зохицуулалттай. Гэхдээ энэ насанд хүрсэн хүн болгон тэтгэвэр тогтоолгох боломжтой гэсэн үг биш. Тодорхой шалгуур бий. Тэтгэвэр тогтоолгох хүсэлтэй эрэгтэй 60, эмэгтэй 55 настай хүн хамгийн багадаа 20 жилийн хугацаанд нийгмийн даатгал төлсөн байхыг шаарддаг байлаа. Гэвч ОУВС-тай хийсэн хэлэлцээрийн дагуу энэ хугацааг 2038 он хүртэл жил тутам гурван сараар нэмэгдүүлж байхаар болсон. Энэхүү шийдвэр нь 2018 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл, 2020 онд тэтгэвэрт гарах хүн 20 жил есөн сарын хугацаанд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн байх шаардлагатай гэсэн үг. Ингэж явсаар 2038 оноос хойш тэтгэвэр гарах хүмүүс хамгийн багадаа 25 жил нийгмийн даатгал төлсөн байх шаардлагатай болж байгаа юм. Гэвч тэтгэвэр тогтоолгож байгаа хүмүүс 20 жил төлсөн нийгмийн даатгалын шимтгэлийнхээ үр ашгийг бүрэн хүртэж чадахгүй байгаа. Энэ нь монгол хүний дундаж наслалттай холбоотой. Үндэсний статистикийн хорооноос гаргасан мэдээллээр бол эмэгтэйчүүд дунджаар 76, эрэгтэйчүүд дунджаар 66 насалж байна. Эрчүүд насаараа ажиллахдаа улсад төлсөн нийгмийн даатгалын шимтгэлээ тэтгэвэр хэлбэрээр зургаахан жил авч байна гэсэн үг.

Он

Тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлсөн байвал зохих доод хугацаа

2018

20 жил 3 сар

2019

20 жил 6 сар

2020

20 жил 9 сар

2021

21 жил

2022

21 жил 3 сар

2023

21 жил 6 сар

2024

21 жил 9 сар

2025

22 жил

2026

22 жил 3 сар

2027

22 жил 6 сар

2028

22 жил 9 сар

2029

23 жил

2030

23 жил 3 сар

2031

23 жил 6 сар

2032

23 жил 9 сар

2033

24 жил

2034

24 жил 3 сар

2035

24 жил 6 сар

2036

24 жил 9 сар

2037

25 жил

2038

Хамтын тэтгэврийн тухай хуулийг санагалзах шалтгаан

Бодит байдал ийм байгаа учраас өмнөх парламентын үед Хамтын тэтгэврийн тухай хуулийг баталж байлаа. Энэ хуулийн хамгийн гол агуулга нь гэр бүлээ батлуулснаас хойш 15 жил болсон эхнэр, нөхрийн аль нэг нь тэтгэвэр тогтоолгосныхоо дараа бурхан болсон тохиолдолд авч байсан тэтгэврийнх нь 20-иос дээш хувийг гэр бүлд нь сар бүр олгох тухай байсан юм. Эхнэр нөхрийн аль нэг нь бурхан боллоо гэхэд үлдсэн нь амьдралынхаа туршид ханийнхаа тэтгэврийн тодорхой хувийг сар бүр авч байна гэсэн үг. Цалингийнх нь хэдэн хувийг олгож байхыг Засгийн газар журмаар зохицуулахаар заасан байсан бөгөөд хамгийн багадаа 20 хувийг нь олгох тухай зохицуулалт байсан юм. Хамтын тэтгэврийн тухай өнгөрсөн цаг дээр бичиж байгаагийн учир нь 2016 оны сонгуулийн дараа эрх баригчид уг хуулийг хүчингүй болгосон. Төрийн залгамж чанар сонгуулиас сонгуулийн хооронд алдагдаж байдгийн нэг жишээ нь энэ. Энэ хууль хэчнээн чухал байсныг дараах болсон явдал нотолж байгаа юм.

Сонгинохайрхан дүүргийн иргэн Б.Орших: -Аав маань өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард бурхан болсон юм. Манай аав 1982 оноос хойш улсын байгууллагад 20, хувиараа 10-аад жил ажиллаж нийгмийн даатгал төлсөн хүн. Жил гаруйхан тэтгэвэр аваад бурхан болсон. Аав маань арилжааны банкнаас тэтгэврийн зээл авчихсан байсан. Нас барах үед нь зээлийн үлдэгдэл нь гурван сая гаруй төгрөг байсан. Одоо бид энэ зээлийг нь сар бүр төлж байна. Сард 320 мянган төгрөг төлдөг. Харин ч зээл олгосон арилжааны банк нь бөөнд нь төлөхийг шаардаагүй. Гэрээнийх нь дагуу төлж дуусгах ёстой гэсэн. Улсаас буяны ажилд нь зарцуулах нэг удаагийн тэтгэмж сая төгрөг олгосон. Гэвч сая төгрөг гэдэг буяны ажилд зарцуулахад хаана нь ч хүрэхгүй мөнгө. “Насаараа ажиллаж улсдаа татвараа төлчихөөд түүнийхээ үр ашгийг хүртэж чадсангүй дээ” гэж аавыгаа их өрөвддөг.

Хэрэв Хамтын тэтгэврийн тухай хууль хэрэгжиж байсан бол дээрх гэр  бүл аавынхаа тэтгэврийн тодорхой хэсгийг авч тэтгэврийн зээлийг нь төлөх байжээ. Харамсалтай нь засгийн эрхийг барьж буй нам солигдсоноор энэ хууль хэрэгжих боломжгүй болсон юм. Энэ хуулийг хүчингүй болгох үед тухайн үеийн Сангийн сайд Б.Чойжилсүрэн "Хамтын тэтгэврийн тухай хууль шүүмжлэл дагуулаад байна. Монголчууд сүсэг бишрэлтэй учраас “Талийгаач болсон хөгшнийхөө өмнөөс тэтгэврийг нь авмааргүй байна” гэх саналыг ахмадууд маань хэлж байна. Манай яаманд ийм санал их ирж байгаа. Тиймээс энэхүү хуулийг хойшлуулах санал оруулж ирсэн" гэж байлаа. Ийм санал ирсэн нь үнэн байж болох ч хамтын тэтгэврийн дэмжихгүйгээсээ илүү дэмжих нь олон байсан нь ойлгомжтой.

Хамтын тэтгэврийн тухай хуулийг сэргээх боломжгүй бол ядаж бурхан болоочдын тэтгэврийн зээлийг ар гэрийнхнээр нь төлүүлдгээ болъё.


Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд eagle.mn хариуцлага хүлээхгүй.

Сэтгэгдэл бичих (9)

  1. би 60-ыг хол орхиж, улсын битгий хэл гэрийнхээ ажлыг дөнгөхгүй шахуу, өвдөг, үе мөчний өвчтэй болж, өвгөн маань 70 нэлээд гараад тус тусынхаа 280, 298 мянган төгрөгний тэтгэвэр авч хоёулхнаа сайхан л амьдарч байлаа. Нэг л өдөр өвгөн маань бурхны оронд очиж ор ганц намайг орхив. Урьд жил нь өнчин хоцорсон ач хүүгийнхээ сургалтын төлбөрт нь тэтгэврээ зээлж авчихсан учир нэлээдгүй сандарч хөдөөлүүлэв. Шинэ хууль гарсан гэж бодоод Нийгмийн даатгал, энэ тэрүүгээр майжигнаад нэлээд хөөцөлдөж тэтгэврээ нэмүүлчих санаатай савчив: Даанч ядарсан хөгшчүүл бидний амьдралд нийцтэй гарсан бөгөөд, гарах шахсан шийдвэр нэг ч үгүй ажээ. Хөгшнийхээ тэтгэврээс жаахан ч болов 1-2 хувь ч болов уу оногдох байх гэтэл бүр оногдох битгий хэл, зээлийг нь төл, тэгэхгүй бол газар өгөхгүй энэ тэр гэж нэлээд сандаргав. Хөгшний маань тэтгэвэр минийхээс арай илүү гээд хөөцөлдсөн чинь өөрийнхийгээ болиод нөгөөхийг авч болно ч гэх шиг... юу юу ч яриад байгаа юм ойлгосонгүй.... Төр шийдвэр гаргахдаа аливаа зүйлд олон талаас нь тусгаж тооцсон төгс шийдвэр гаргаж, ард түмэндээ хүртээлтэй, ядарсан түмэндээ тустай явдаг байсан урдны цаг УЛ БОЛЖЭЭ. Энэ төр ч гэж дээ, энэ хэдэн залуучуудын яс нь нойлын цаас шиг хэврэг, гаргасан шийдвэр нь уймраа эмээгийн бодол шиг болжээ зайлуул гэж...

    0 0 Хариу бичих
  2. Manai aaviin tetgevriig manai torson egch avdag, aav sardaa 800 gariu myanga avdag gsn. Aav gantsaaraa ger horoolold amidardg, haaya suu, boov bariad aavdaa ochihod aav hool undgui hooson bj bdg. Tetgevriig n olon jileer avaad egch amraltiin gazar bariulsan gj bsn. Bi ooroo hogjliin berhsheeltei aaviigaa urgelj harj handah bolomj taaruu. Tetgevriin zeeliig boliulaad tetgevriig oort n ogdog boloosoi

    0 0 Хариу бичих
  3. Би 21 настайгаасаа хойш 38 жил хүнд хортой уурхайн нөхцөлд ажиллаад тэтгэвэрт гарсан. Тэтгэвэр маань 820 мянган төгрөгөөр тогтсон. Оны өмнөхөн Солонгос улсад уушигны хагалгаанд орох зорилгоор тэтгэврээ зээлээд 16 сая төгрөг авсан. Амьтан ах дүү, үр хүүхдүүд маань бас нэмэгдээд хагалгаандаа амжилттай орсон. Тэтгэврийн зээлийн үлдэгдлийг маань тэглэж өгч буй төр засагтаа гүнээ талархал илэрхийлье. Одоо эмгэнийхээ тэтгэврээр болгоод л байна.

    0 0 Хариу бичих
  4. bi yag vvniig biyeeree tuulsan xvn bna nasaaraa ulsad ajillaj tatwar tulsun xvnii zeeliig ungursuniix n daraa teglex xeregtei.ygd vr xvvxdvvd n tulux estoi gj ter xvn unguruugvi bsn bol awax estoigoo awaal yawj bx estoishde.mgl tur xvnig vxsenii daraa vxdel gj oilgodogoo boli!!!! axmad buurluudaa xvndelj xairlaj sur

    0 0 Хариу бичих
  5. Ядаж ийм санал дэвшүүлмээр

    0 0 Хариу бичих
  6. Sanal uguhgui uchraas nas barsan humuusiin uriig teglehgui e Jenco bol.

    0 0 Хариу бичих
  7. Бүгдийг нь тэглээд өгье гэж байхад битгий элдэв долоон барьцсан юм яриад эргүүтээд бай ёстой балиар барьцсан арчаагүй монголчууд шүү дахиж ахмадуудын зээл мээл гэж байхгүй болж төр засаг минь өөр оновчтой шийдэх байхаа

    4 1 Хариу бичих
    • Hutsdag haltar ve chi archaagvi hvvhdvvd ni aaw eejiinhee tetgeweriig guigaad awsan hvmvvs mongoloor dvvren bna.Mongold tsetserleg her ih heregtei bga ulsiin emnelegt tonog tohooromj her ih heregtei bgaag medeh vv. Heregtei hvnd ni heregtei gehdee gertee tsoojluulaad sugalaand orood tentseegvi ochnoon hvvhdvvd gertee Bn eej aaw ni 2 laa ajil hiiwel ter ailiin amidral deeshilne

      0 0
  8. Ulsaas tegleed ugii gejiihad bitgii iim baritsamhai hugiin baildaa mongoluud mini.hujaad ugii geegui mongol hun hurtene gej bna yadarsantaigaa buu barits.zeelgui ahmadiig ch gesen harj uzeh ni oilglmjtoi shdee

    4 0 Хариу бичих