Монголд ямар засаглал тохирох вэ
Засгийн ажлын үр дүнг хэмжихдээ эрүүл мэнд, боловсрол хоёрыг сугалж ярих нь бий. Энэ бол дэлхий нийтийн хандлага ажээ. Гэвч үнэндээ энэ хоёр ямар байх нь засгийн ажлын шууд үр дүн биш аж. Төр, засаг эдгээртэй ямар нэгэн байдлаар холбогддог хэдий ч эцсийн үр дүнг нийгэм бий болгодог гэж Фрэнсис Фукуяма бичсэн нь бий. Үүндээ жишээ болгон 1960-аад онд АНУ-ын боловсролын тогтолцоонд хийсэн Колеманы тайланг эш татжээ. Уг тайлангийн үр дүнд засгийн хийсэн ажлуудаас илүүтэй эрүүл мэнд, боловсролд гарч байгаа өөрчлөлт бол найз нөхөд, гэр бүлээс шалтгаалж буйг тодорхой гаргасан гэдэг.
Төр засаг ихэвчлэн хэмжихэд түвэгтэй үйлчилгээг ард иргэддээ хүргэдэг учир сайн засаглалын гэх шалгуур тодроогүй нь ч учиртай. Сайн бол иргэд чимээгүйхэн жаргаж, харин муудсан бол хашгирч, босч, тэмцэж эхэлдэг. Гэхдээ тэднийг уриалж хөөрөгдөгсөд нь ашиг сонирхолдоо хөтлөгдсөн, түлхэж унагасан нэгнийхээ суудалд санаархагчид байдаг гэдгийг дэлхийн түүх харуулдаг. Харин тэгвэл бид яг энэ өдрүүдэд Монголд ямар засаглал тохирох талаар ярьж байна. Жирийн иргэд энэ сэдвээр төдийлөн дугаараагүй ч шийдвэр гаргагчдын мөнхийн сэдэв нь ч энэ болсон. Муу л бол хойд талын хар овоохой гэдэг шиг болохгүй, бүтэхгүй бүхэнд засаглал буруутай болж хувирлаа. Тэгвэл яавал энэ бүхэн сайжрах юм бэ. Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулаад өргөс авсан мэт Монголын нийгэм эрүүлжих үү. Хууль батлах онцгой бүрэн эрхтэй УИХ-ын 75 гишүүний байр суурийг “Үндэстний ТОЙМ” сэтгүүл шинэ дугаартаа нийтэлжээ.
